#Bouwplaats

Drones scannen bouwplaats in 3D

Wat kunnen drones betekenen voor de bouw? ZXY Builders voerde een pilot uit voor Heembouw. (C) Roel Dijkstra Fotografie / Foto Fred Libochant

Op 11 maart werd op een bouwterrein in Zwijndrecht voor het eerst in Nederland een bouwplaatsscan gemaakt met behulp van drones. Startup ZXY Builders voerde de pilot uit voor Heembouw. Het bouwbedrijf wil weten wat drones kunnen betekenen voor architecten, BIM-engineers en maatvoerders. “Misschien is dit straks wel hét gereedschap voor maatvoerders. Die worden drone-piloot.”

Steven Verver en Robert Peek van ZXY Builders zijn mannen met een missie. ZXY Builders is een startup rondom drones in de bouw. Voor bedrijven als Ballast Nedam, Waalbouw en Hendriks Bouw voerde het bedrijf al tests uit. Vandaag is Heembouw aan de beurt. Op deze heldere maar waterkoude voorjaarsdag wordt een bouwplaats gescand in het havengebied van Zwijndrecht, waar Heembouw een kolossale fabriekshal ontwikkelt voor potgrondleverancier Jiffy. In de hal worden straks grondstoffen verwerkt die aangeleverd worden via schepen. De grondstoffen worden gemengd tot potgrond en wereldwijd gedistribueerd.

Verver en Peek gaan scannen met twee drones. Het bouwproces is ondertussen in volle gang. Terwijl een kraanmachinist metalen platen overdraagt op de bouwvakkers op het dak van de loods, staan Verver en Peek 45 meter lager met hun veiligheidsschoenen in de modder, klaar om met besturingsapparatuur de drones te dirigeren. De eerste drone die getest wordt, staat al ongeduldig te zoemen. “Kijk”, zegt Verver, “het gele ledlampje zegt dat de drone aan het opwarmen is. Bij groen gaat hij de lucht in.” En dan is het moment daar. Bijna geruisloos stijgt het robotje van 1,5 kilogram in een verticale lijn omhoog.

Nationale Schildersvakprijs 2020

Weerbestendige doos

De bouwsector schreeuwt om innovaties. Bouwprocessen zijn in essentie nog precies dezelfde als honderd jaar geleden. Er is enorm veel winst te halen rondom verlagen van faalkosten en verhogen van efficiëntie met innovaties als big data, 3D-printing, robotica, Internet of Things, slimme software, drones, chips, sensoren, circulaire productieprocessen, virtual reality, augmented reality en hologrammen.

Drones zijn het domein van ZXY Builders. “Wij opereren in de XYZ-as”, zegt Verver met een knipoog. Hij doelt op de derde dimensie die door de drones in kaart wordt gebracht. ZXY Builders helpt bouwers het hele bouwterrein geautomatiseerd in beeld te brengen. Daardoor is eenvoudig te zien of de bouw op schema ligt, of alles staat waar het hoort te staan, welke apparatuur waar aanwezig is en of alles voldoet aan de veiligheidseisen.

Als het aan Peek en Verver ligt, heeft straks iedere bouwplaats zijn eigen vliegende robot, die automatisch zal opstijgen vanuit een weerbestendige doos en het terrein volautomatisch zal inscannen zonder dat er überhaupt een piloot nodig is. Verver: “Wij willen straks op de laptop realtime het 3D-model zien ontstaan.” Na de scan zal de drone weer in de doos landen. Het deksel gaat dicht en de data wordt automatisch naar de cloud verzonden. De bouwer kan meteen aan de slag.

Verver en Peek zijn goed bezig, zien we vandaag op het bouwterrein van Jiffy. In de negen minuten dat de eerste drone rondom de hal vliegt, maakt hij vele honderden foto’s. “De drone mag niet hoger dan 120 meter”, vertelt Verver ondertussen. “Gewoon vliegverkeer mag niet lager dan 150 meter. We hebben dus een veilige marge van 30 meter.” Verver en Peek bepalen de route, vlieghoogte en camerahoek. Op de schermpjes van hun smartphones zien zij ondertussen wat de drone ziet: een fabriekshal vanuit vogelperspectief. De drones – nummer twee staat nog in de bestelbus en is later aan de beurt – zijn van het Chinese merk DJI. Peek: “Het is geweldig spul. De nieuwste versie van deze robot schijnt uitgerust te zijn met sensoren die voorkomen dat hij ergens tegenaan vliegt als de piloot even niet oplet.”

Koppelen aan BIM

ZXY Builders en Heembouw zijn beide lid van het netwerk van Holland ConTech. Zo is de samenwerking ontstaan. Voor Heembouw moet de pilot duidelijk maken hoe medewerkers gebruik kunnen maken van deze technologie. Björn Bouwmeester, Online Marketing & Communicatie Specialist, legt uit: “We willen weten wat we hiermee kunnen, hoe we bijvoorbeeld het 3D-model kunnen koppelen aan BIM. Onze architecten werken in BIM. Ook zij zijn razend benieuwd. Over een paar dagen hebben we de data ingelezen en worden de resultaten verwacht. Onze BIM-engineers kunnen er ook profijt van hebben. Door met clash detectie het 3D-model van de drones te koppelen aan het uitvoeringsmodel, kunnen fouten snel gesignaleerd worden.”

Bouwmeester glundert terwijl de drone voor de zoveelste keer voorbij zoeft: “Ieder bouwterrein zijn eigen drone? Dat zou mooi zijn. Ook voor maatvoerders kan dit fantastisch gereedschap worden. Een maatvoerder is een dag bezig om zo’n scan te maken. Straks wordt de maatvoerder misschien ook wel drone-piloot. De drone ligt altijd achterin zijn bus. De scan kost weinig tijd. De maatvoerder houdt dus tijd over voor andere zaken, zoals kwaliteitscontroles.”

Piloten Verver en Peek sturen ondertussen de tweede drone aan op de bouwplaats van Jiffy, die in geschikt testgebied is gesitueerd. Rond het bouwterrein staan geen woonhuizen: de kans op ongelukken is klein en er kan naar hartelust geëxperimenteerd worden. Er wordt een laserscanner klaargezet. “We gaan vergelijken”, legt Peek uit. “We willen weten of de data van de drone even nauwkeurig zijn als die van de laserscanner.”

En dan is de drone even zoek. Waar is hij gebleven? “O ja, daarboven… dat witte puntje. Nu vliegt hij weer op het niveau van de kraanmachinist. Nee hoor, die schrikt niet. Hij weet dat er vandaag drones vliegen.”

Uit Aannemer mei 2016. Elke maand Aannemer ontvangen? Klik hier voor een (proef-)abonnement.

1 reactie op “Drones scannen bouwplaats in 3D

  1. BIMregister.nl verwelkomt BIM gerelateerde startups als ZXY Builders graag om BIM gezamenlijk verder te ontwikkelen (o.a. Heembouw staat al in het BIMregister ingeschreven).

Discussie zien we graag op Aannemervak, maar wel met respect voor elkaar. Wij vragen daarom om onder volledige naam te reageren. Lees onze andere regels voor discussie hier. Met het plaatsen van een reactie verklaart u zich akkoord met deze regels.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de bouw.