#Bouwplaats

Streven naar een afvalvrije bouwplaats

Discussie over afval.

‘Beter Bouwen Doe Je Samen’. Onder die noemer is ontwikkelaar en bouwer VORM uit Papendrecht hard bezig met het doorvoeren van verbeteringen op de bouwplaats. Zo wordt op het project Hart van Groenewoud in Spijkenisse volop ingezet op bouwafval scheiden en recyclen. Doel: een afvalvrije bouwplaats 2015.

Aan ambitie geen gebrek: VORM streeft naar perfectie op de bouwplaats, zo zegt het bedrijf zelf. De zeven doelstellingen van VORM staan allemaal in het teken van duurzaamheid, veiligheid en kwaliteit. Dat zijn in feite de drie hoofddoelen. Spil in het verbetertraject is innovatiemanager Cora Jongenotter.

Op de bouwplaats van het door VORM zelf ontwikkelde project is het aan haar en uitvoerder Henk Vermeulen – en met hulp van diverse partners, dat mag niet onvermeld blijven – om de ambities om te zetten in daden. Want op kantoor kunnen nog zulke mooie doelstellingen worden geformuleerd: het moet wél gebeuren op de werkvloer.

Lean te vaag

Precies dat laatste schortte er aan toen de bouwer voor het eerst aan de slag ging met lean-methodieken, zegt Jongenotter. “We hebben lean-trainingen gehad, waarbij er aandacht is geweest voor het reduceren van faalkosten en het verkorten van de doorlooptijd, maar voor ons bedrijf was dat toch te vaag.” Uitvoerder Henk Vermeulen: “Het kwam op de jongens vooral over als: ‘we moeten hard werken’.”

De zoektocht naar een manier om deze materie beter naar de eigen praktijk te vertalen, leidde vorig jaar tot ‘Beter Bouwen Doe Je Samen’. Het platform voor ontwikkelingen die binnen en buiten VORM spelen, zoals het ideaal van de afvalvrije bouwplaats. “Er kwamen steeds meer dossiers binnen de onderneming die duidelijk voor verbetering vatbaar zijn”, zegt Jongenotter. “Daar is Beter Bouwen Doe Je Samen uitgerold. Omstreeks juni vorig jaar hebben we de zeven doelstellingen geformuleerd voor dit traject.”

Het zijn doelstellingen die allemaal onderling ook wel weer verband houden. Via de website beterbouwendoejesamen. nl in samenwerking met tal van partners – leveranciers, bouwpartners, kennisinstituten – deelt VORM de opgedane ervaringen met de buitenwereld.

Vrij van bouwafval

Hart van Groenewoud in Spijkenisse – dat bestaat uit vier blokken met appartementen en boven-benedenwoningen – vormt de pilot. Direct op alle doelstellingen met zevenmijlslaarzen stappen zetten, is begrijpelijkerwijs niet haalbaar, al gebeurt er al van alles. Op deze specifieke bouwplaats maakt VORM vooral vaart met de ambitie van de afvalvrije bouwplaats in 2015.

Een utopie? En waarom moet het überhaupt, een afvalvrije bouwplaats? “Bouwafval is iets dat voor de klant geen waarde heeft en waarvoor de klant niet wil betalen”, zegt Jongenotter. Een echte lean-gedachte is om alles dat niet direct klantwaarde heeft, te elimineren. “Daarnaast is er de milieubelasting die we proberen terug te dringen.” Voldoende argumenten om er werk van te maken.

Gescheiden inzamelen

VORM werkt op dit thema nauw samen met afvalverwerker Vliko. De afvalvrije bouwplaats is een ambitieus doel, beamen Jongenotter en Vermeulen. “Normaal gesproken gaat 70% weg als bouw- en sloopafval”, zegt laatstgenoemde, “en wordt 30% gescheiden ingezameld. We wilden dat hier aanvankelijk omdraaien. Omdat we ons realiseerden dat die 30% een escape kon zijn, is besloten om direct en volledig te gaan voor 100% gescheiden inzamelen en recycling door Vliko.”

So far so good: “De bouw is nu 70% gevorderd en er is nog steeds geen container voor bouw- en sloopafval”, zegt de uitvoerder. Hij was aanvankelijk sceptisch over de ambitie, geeft hij toe. “Een afvalvrije bouwplaats kan niet, was mijn eerste reactie. Maar het zorgt toch voor een andere mindset. Zodra je gaat nadenken over afvalscheiding in de praktijk, blijkt het vaak te kunnen, zeker met een positieve inzet. Ook de medewerkers gaan er in mee. Het is leuk, er ontstaat discussie en het zorgt voor een goede sfeer: de strijd om de 100% afvalscheiding.”

Afbouw lastige fase

Het betekent niet dat het allemaal gemakkelijk is. En ook op de bouwplaats geldt het cliché van de laatste loodjes, zo legt Vermeulen uit. “We gaan de laatste 30% van de bouw in. De afbouw, een fase met relatief veel afval. Het wordt een uitdaging.” Ook richting leveranciers en bouwpartners zijn er nog stappen te zetten om hen te motiveren voor minder afval te zorgen. “Ze lopen nog wel eens te zoeken naar de bouw- en sloopafvalcontainer. ‘Die is er niet’, zeggen we dan. Dan word je nog wel eens raar aangekeken.”

Ruimte voor containers

Er is een levensgroot voordeel bij het Hart van Groenewoud: er is volop ruimte voor de groene ambities van VORM. Er staan dertien containers op rij. “Het lijkt wel een afvalstraat zoals je die bij gemeentewerven ziet”, zegt Vermeulen. Hij somt op: “Puin, papier, hout, drie soorten isolatie, metaal, foam, fole, tapijt – de laatste paar weet ik zo snel niet uit mijn hoofd. We zijn steeds in dialoog met de afvalverwerker. Hebben we een nieuw soort afval? Dan komt er een container bij.”

Toch wil de gemeente als de steigers weg zijn, aan de slag met de buitenruimte, waar nu de containers staan. En wat nu als er beperkte ruimte is, bij bijvoorbeeld een renovatieproject? Dan zou je kunnen werken met rolcontainers, is al eens geopperd tijdens de overleggen tussen bouwer en afvalverwerker. “Voor Vliko is dit eveneens nieuw en vooruitstrevend”, zegt Jongenotter. “Zij brengen ook echt kennis in, in dit project.”

Vliko recyclet alle ingezamelde afvalstromen tot volwaardige grondstoffen voor nieuwe producten. Van hout wordt weer spaanplaat voor de bouw gemaakt. Folie krijgt een nieuw leven in de vorm van kunststofgranulaat, een verpakkingsmateriaal van nieuwe bouwmaterialen. “In feite kunnen we met een 100% afvalscheiding dus al spreken van ‘grondstofcontainers’ in plaats van afvalcontainers.”

Beeld: Roel Dijkstra, VORM

Dit artikel verscheen in maart 2014 in het blad Aannemer. Klik hier voor een (proef)abonnement.

1 reactie op “Streven naar een afvalvrije bouwplaats

  1. Het is goed dat men naar een afvalvrije bouwplaats streeft. Is dit altijd mogelijk? En is het niet ook prima containers te plaatsen waar afval in gescheiden kan worden?

Discussie zien we graag op Aannemervak, maar wel met respect voor elkaar. Wij vragen daarom om onder volledige naam te reageren. Lees onze andere regels voor discussie hier. Met het plaatsen van een reactie verklaart u zich akkoord met deze regels.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de bouw.