BAM voerde onlangs op een bouwplaats in Amsterdam tests uit met een kinetische batterij. Het vliegwielsysteem werd ingezet als peak shaver op momenten dat een veel vermogen eisende torenkraan draaide. De test is volgens leverancier QuinteQ Energy zo goed bevallen dat het bouwbedrijf verder experimenteert met een compact(er) vliegwiel in een 10ft container.
Materieelverhuurder Van der Spek Vianen diende namens BAM het verzoek in bij QuinteQ Energy om met het vliegwiel te experimenteren bij de bouw van 767 studentenwoningen in Amsterdam. Volgens business developer Timo Pauel van QuinteQ Energy is het voor veel bouwprojecten lastig om een netaansluiting te krijgen die voldoende capaciteit heeft om piekvermogens van materieel als een torenkraan op te vangen. “Door de netcongestie is het vrijwel onmogelijk geworden om een krachtstroomaansluiting of hoger te krijgen”, constateert Pauel.
Vliegwielsysteem kan piekvermogens leveren
Menig bouwplaats maakt tot dusver gebruik van mobiele batterijsystemen met lithium-accu’s. Dit soort chemische accu’s zijn geschikt om een stabiel continu vermogen te leveren, geeft Pauel aan. Hijsmaterieel zoals een torenkraan bijvoorbeeld heeft echter piekvermogen nodig om goed te presteren. “Op celniveau slijten lithiumaccu’s sneller bij peak shaving. Een vliegwielsysteem, waarin energie in beweging wordt opgeslagen en snel kan afgeven, is juist prima in staat om piekvermogens te leveren als het nodig is.”
Van der Spek Vianen participeerde in de proef bij het grootste bouwbedrijf van Nederland door meetdata over de torenkraan te leveren. Die data zien er gunstig uit, zo vertelt Pauel die samen met Paul Vosbeek aan de wieg stond van QuinteQ Energy.
Kinetische batterij opladen
Het vliegwiel, dat ooit ontwikkeld is door Boeing voor een ruimtevaartprogramma, bestaat uit een rotor die door een elektrische motor-generator in beweging wordt gezet. Door de rotor steeds harder te laten spinnen wordt de kinetische batterij opgeladen. Door het vliegwiel af te remmen via diezelfde motor-generator wordt de energie (de beweging) weer omgezet naar elektriciteit. Groot voordeel van deze techniek is dat er geen chemische processen en stoffen aan te pas komen zoals bij lithiumbatterijen wel het geval is. Daarnaast is het vliegwiel volledig recyclebaar. Het vliegwiel behaalt een groot rendement doordat de rotor in een vacuüm getrokken vat is geïnstalleerd, waardoor geen luchtweerstand en wrijving met het vliegwiel optreedt. Volgens Pauel is een vliegwiel in staat om 350.000 cycles te draaien.
Het bij BAM geteste vliegwiel betreft een prototype. De testresultaten laten zien dat verdere ontwikkeling gewenst is. Het aangepaste, compactere model wordt in een kleine serie geproduceerd en waar mogelijk op andere bouwplaatsen getest. De test bij BAM heeft namelijk interesse gewekt van meer grote bouwbedrijven.
