#Duurzaam Bouwen

Plus-op-de-Meter: energie delen in de wijk

POM-woningen in aanbouw. Ze worden nagenoeg helemaal vol gelegd met pv-panelen van Stafier Solar Systems. (Foto's: Van der Hulst Bouwbedrijf)

Van der Hulst Bouwbedrijf en alle betrokken bouwpartners overtreffen zichzelf met elk nieuw project. Momenteel bouwt het bedrijf 33 zogenoemde Plus-op-de-Meter-woningen in een smart grid in de wijk Hooghkamer in Voorhout. “We bouwen nu de woning van 2030”, zegt directeur Yvonne van der Hulst.

Plus-op-de-Meter? Inderdaad, verder dan Nul-op-de-Meter (NOM) dus. Die laatste term is aardig ingeburgerd in bouwend Nederland: een woning die op jaarbasis evenveel energie opwekt als verbruikt, waardoor de energiemeter over het hele jaar gezien op nul uitkomt, bij gemiddeld gebruik althans.

Van der Hulst – een ontwikkelend bouwbedrijf gevestigd in Lisse – bouwde ze ook al: 28 stuks. Voor particulieren. In dezelfde wijk als waar het huidige project wordt gerealiseerd. En daarvoor al verrezen er woningen op basis van de Active House principes in Hooghkamer. “Dat waren woningen die we door aandelen in windenergie via de windcentrale cadeau te doen aan de bewoners energieneutraal konden rekenen”, blikt Yvonne van der Hulst terug.

Leerpunten Stroomversnelling

Voor de NOM-woningen werd goed gekeken naar de specificaties en de leer- en verbeterpunten die de grote bouwers hadden opgedaan in de Stroomversnelling. Wat betekent dat nu voor een ontwikkelaar, een tienjarige garantie op NOM? Welke installaties worden er toegepast en wat zijn daarvan de voor- en nadelen? Hoe zijn de gebruikerservaringen?

“Ons werd duidelijk dat we geen buitenunit bij de achterdeur wilden voor de warmtepomp, omdat die kan zorgen voor geluidsoverlast. Een buitenunit verderop in de tuin wilden we ook niet, omdat het leidingtracé dan lang zou worden. En we hebben de kwestie freon in leidingen besproken. Wat nu als de overheid over een jaar of 10 besluit dat we dat niet meer mogen onderhouden?”

De oplossing werd gevonden in een warmtepomp van Nibe, waarbij buiten- en binnenuit in een afgesloten technische ruimte op zolder staan. “Een compact apparaat zonder lang leidingtracé en zonder freon. We hebben hiermee geanticipeerd op de toekomst.”

Welness-ervaring

In veel keuzes is Van der Hulst ruimer gaan zitten dan voor de NOM-garantie van de Stroomversnelling strikt genomen hoeft. Treffend voorbeeld: de douche. “Standaard gaat de Stroomversnelling uit van een 160-liter boiler. Wij kozen voor een 180 liter boiler. Waarbij mijn gedachte was: die gebruikt meer water, dus moet ik meer energieverbruik garanderen. Maar voor de NOM-garantie van de Stroomversnelling geldt dat als de 160-liter boiler is leeg getrokken, het meerverbruik búiten de garantie valt. Ik vroeg me af: wat betekent dat voor bewoners? Stel: we nemen een gezin met twee kinderen, waarbij iedereen als een treintje doucht met een douchekop waar 5 tot 7 liter water doorheen gaat. Dan kun je allemaal in een treintje 5 minuten douchen en dan is de boiler leeg. Dat vind ik niet fair. Dat moet anders kunnen.”

Van der Hulst vond de oplossing in de E-shower die warm douchewater opvangt, filtert en recyclet en dus weinig energie vraagt, maar waarmee de bewoner toch royaal kan douchen. “Daarmee kregen we het hele verhaal afgedekt, want deze douche beperkt energieverbruik en we bieden bewoners een welness-ervaring. Comfort dus voor de eindgebruiker, wat weer een uitgangspunt is van Active House.”

Smart grid

Medio 2018 zijn de NOM-woningen opgeleverd. Ondertussen was de bouwer al weer gestart met het volgende project: Plus-op-de-Meter, 33 woningen. Kortweg POM. “Tandje erbij, dachten we”, zegt Van der Hulst.

Spil in dit traject: 4YEF, een startup van Adriaan Harthoorn, de directeur van Stafier en vaste bouwpartner van Van der Hulst. 4YEF staat voor For Your Energy Freedom en is een kleine energiemaatschappij die alle met pv-panelen opgewekte energie distribueert binnen de wijk.

Alle 33 woningen zijn nagenoeg vol gelegd met pv-panelen en uitgerust met een thuisbatterij van Nissan. Van der Hulst: “Op die batterij kan ongeveer een dag energie. Wat overblijft, wordt gedeeld binnen de wijk. Want er is altijd wel een woning die wat ongunstiger ligt wat betreft zon. Door energie te delen binnen de wijk in combinatie met de type pv-panelen van Stafier maakt de ligging ineens veel minder uit.”

Met de energie die vervolgens op wijkniveau overblijft – en dan zeker in de zonnige periodes van het jaar – handelt 4YEF op de energiemarkt en koopt het groene energie in voor het stookseizoen. “Daardoor komen we nagenoeg op 0 uit.”

Installaties communiceren met elkaar

Van der Hulst werkt zoals genoemd met vaste bouwpartners. Van leveranciers wordt hun beste product voor de situatie gevraagd, waarbij voor POM is gevraagd om “alle eigen protocollen los te laten. Er is één besturingssysteem waardoor alle installaties met elkaar communiceren. Daarnaast hebben ze een hele hoge COP-waarde. Installaties staan in verbinding met elkaar en met de thuisaccu.”

De technische ruimte communiceert bijvoorbeeld ook met het Velux dakvenster bovenin het trappenhuis. Is er behoefte aan extra ventilatie in de woning, dan opent deze automatisch. “Dit zijn ook weer aandachtspunten binnen Active House: extra daglicht en ventilatie. Er zit ook een regensensor op het dakraam.”

Twee wijkauto’s

Van der Hulst kreeg van Nissan twee elektrische auto’s plus twee bilaterale laadpalen cadeau die voor een deel fungeren als extra opslag voor de wijk. “We weten door gesprekken met 4YEF en Alliander wat de piekmomenten zijn wat betreft stroomverbruik in een woonwijk. Typerend moment is een voetbalwedstrijd, waarbij in de rust in alle woningen de frituurpan of het koffieapparaat  aangaat. We kunnen dat opvangen met die twee auto’s en op dat moment een energieboost geven. Daarnaast zetten we ze in als tweede auto in de wijk. Bewoners kunnen een abonnement nemen en zich via een app inschrijven voor de auto. Hiermee pakken we al twee transities: de energietransitie en de mobiliteitstransitie.”

En dan volgt er nog een derde, gaat Van der Hulst verder: de zorgtransitie. Met technologie die 4YEF aanlevert wordt het in de toekomst mogelijk om een pakket e-health af te kunnen nemen. “Dat betekent dat mensen die met enige regelmaat naar een arts of ziekenhuis moeten om zaken af te stemmen over hun gezondheid, straks meer vanuit huis kunnen doen. Doordat bijvoorbeeld sensoren urine kunnen meten en de arts op afstand kan adviseren over medicijngebruik. Dit maakt al met al dat wij zeggen: het huis van 2030 wordt nu gebouwd.”

Engineering

Pionieren betekent dat er veel menskracht wordt gestopt in engineering. “We brengen veel tijd door met industriepartners, zoals ook de softwareleverancier die bij 4YEF hoort. 4YEF/Plusleven ondersteunt ons hier uiteraard in. Het maken van connectiviteitsschema’s tussen alles wat er in de woning komt, al die lusjes leggen, dat kost veel tijd. We zijn het eerste bedrijf in Nederland dat dit soort woningen bouwt. Dat vergt tijd en aandacht, maar dat zien wij als een investering voor onze volgende Plus-op-de-Meterprojecten.”

Discussie zien we graag op Aannemervak, maar wel met respect voor elkaar. Wij vragen daarom om onder volledige naam te reageren. Lees onze andere regels voor discussie hier. Met het plaatsen van een reactie verklaart u zich akkoord met deze regels.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de bouw.