Aannemer 10 – 2019 – pag. 17

annemer

17Aannemer december 2019

Peter Koenders

Vraag eens aan
een ander: ben
ik hier veilig
bezig?

I
n de bouw is valgevaar het grootste veiligheidsrisico. Een
ontbrekende leuning, een steiger die niet goed staat; een
ongeluk zit dan in een klein hoekje. Maar hoe komt het

nou dat die steiger niet goed staat en die leuning er niet is?
Wat is de achterliggende oorzaak?

Dat heeft deels te maken met bewustzijn. Veranderingen
zorgen vaak voor gevaarlijke situaties. Neem een kruipluik
dat wordt afgezet met een hekwerk. Moet er iemand dat
kruipluik in, dan verplaatst hij dat hek en zet het vervolgens
niet terug. De volgende vakman loopt even achteruit met
materiaal en valt zo de kruipruimte in.

In dit geval ben je als uitvoerende alleen met jezelf bezig:
dat kruipgat in gaan. En niet waarom dat hek er staat. Dat
staat er om anderen er op te attenderen dat op deze plek
een gat is. Veiligheidsbewustzijn in deze situatie is dan ook
jezelf afvragen: ‘waarom haal ik dit weg?’ En bese en: ‘ik
kan dat niet zo maar doen, want er zijn ook andere mensen
aanwezig.’

De rolsteiger is een sprekend voorbeeld, waarmee ik ook
in ons bedrijf wel zaken zie misgaan. De steiger is bijvoor-
beeld niet vastgezet, waardoor het materieel nog kan rol-
len, of niet op de juiste manier opgebouwd. En er mist wel
eens een leuning. Bij een leuning die er om wat voor reden
niet is, moet de gedachte bij de vakman zijn: ik ga die leu-
ning ophalen.

Daarmee kom ik op een tweede punt dat op dit gebied
speelt in de bouw. Want ik weet ook wel: als deze vakman
voorstelt om die leuning dan maar op te gaan halen, krijgt
hij de wind van voren van zijn collega’s. ‘Je kunt dat toch

best even afmaken, het is maar even werk’. Dat is de cul-
tuur. Medewerkers verzinnen hierdoor allerlei redenen om
iets níet te doen.

‘Het kost tijd’
‘Ik ben dan niet op tijd klaar’
‘Ik moet dit en dat nog doen’
‘Het is lastig’
‘Het kan niet’
‘De vorige keer ging het ook goed’
‘Het gaat bijna nooit mis’
‘Ik heb het altijd al zo gedaan’

Zeker: in 99 van de 100 keer gaat het ook goed. Maar net
die ene keer gaat het wél mis. Dat is nu net wat we niet wil-
len. Vooral bij valgevaar heeft die ene keer dat het misgaat
vaak grote consequenties.

Een leuning van een steiger vergeten is misschien suf,
maar wiens schuld het ook is dat het materieel niet com-
pleet is, je kunt hierover het gesprek aangaan. Ervoor zor-
gen dat in het vervolg die leuning níet vergeten wordt en
dat extra ritje niet nodig is.

Een antwoord om iets niet te doen is zo verzonnen. Hoe
kunnen we dat ombuigen? Als iemand voor zichzelf al heeft
verantwoord om iets níet te doen, ligt de oplossing buiten
die persoon. Daarom moeten we misschien eens wat vaker
aan een ander vragen: ben ik hier veilig bezig?

Peter Koenders is directeur van Koenders Totaalbouw
en hij is voorzitter van de Taskforce Veiligheid &
Arbeidsomstandigheden van Bouwend Nederland.

17_columnpeterkoenders.indd 17 25-11-19 14:43

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de bouw.