Aannemer 3 – 2022 – pag. 34

Maximale dilatatieafstanden
Voor betonstenen gevelmetselwerk liggen er waarden vast
voor de maximale afstand tussen dilataties. Deze maximale
afstanden wijken wel af van de waarden voor bakstenen
gevelmetselwerk. Ze worden ook iets anders bepaald en zijn
gerelateerd aan de hoogte van de wand. Daarnaast gelden
er nog andere voorwaarden en uitzonderingen.
In de nationale bijlage van de NEN-EN 1996-2 staat het vol-
gende voor betonstenen metselwerk: ‘De aanbevolen maxi-
male waarden van lm voor betonsteen metselwerk met met-
selwerkhoogte h zijn vermeld in tabel NB-3.

Dilatatievoegen ter plaatse van gebouwhoeken mogen op
maximaal driemaal de koppenmaat vanaf de hoek zijn
geplaatst, waarbij het gedeelte van het metselwerk om de
hoek niet verankerd mag zijn.
Voor lijmwerk moeten ongeveer 10 procent kleinere waar-
den voor lm zijn aangehouden.’

In bijlage A ‘Vuistregels voor dilatatieafstanden’ van de CUR-
aanbeveling 82 is dezelfde tabel voor betonstenen ook te
vinden. Onder A4 ‘Vuistregels voor dilatatieafstanden in
wanden en gevels van betonsteen metselwerk’ staan dezelf-
de uitgangspunten als terug te vinden in tabel NB-3 van
NEN-EN 1996-2 met betrekking tot de maximale waarden van
de ongedilateerde wandlengte lm in gevels van betonsteen.
Ook voor betonstenen gevelmetselwerk geldt dat glijankers
enkel toegepast mogen worden wanneer specifiek opgege-
ven door de constructeur van het werk en met als functie
het overbrengen van voornamelijk dwarskrachten in het
gevelmetselwerk. Alleen wanneer deze dwarskrachten niet
op een andere manier opgenomen kunnen worden, is het
toepassen van glijankers een mogelijke oplossing. Als er
spouwankers aangebracht worden tussen het binnen- en
buitenblad van een spouwmuur is het bijvoorbeeld niet
noodzakelijk om glijankers toe te passen in dilataties.

Uitzonderingen en metselwerkwapening
In verwerkingsvoorschriften van producenten van beton-
steen wordt over het algemeen een dilatatie geadviseerd ter
plaatse van iedere opening en bij grote openingen aan
beide kanten van de opening. Deze dilataties worden
meestal gecombineerd met de vereiste dilataties in het
kader van de maximale dilatatieafstanden. Vaak willen
architecten dan toch nog minder dilataties in de gevel.
Bij een lijmwerkgevel is het niet gemakkelijk om deze dila-
taties rond de openingen achterwege te laten, omdat er
voor lijmwerk geen constructieve metselwerkwapening
beschikbaar is die voldoet aan NEN-EN 845-3 ‘Lintvoeg-
wapening van staal’. In het geval van een metselwerkgevel is
het gebruik van metselwerkwapening wel een optie voor het
verminderen van het aantal dilataties. In dat geval kan er
gebruikgemaakt worden van metselwerkwapening waarvoor
een DoP (Declaration of Performance) is afgegeven op basis
van de NEN-EN 845-3.
In CUR-aanbeveling 82 staat hierover voor betonstenen
metselwerk vermeld: ‘Indien bij dagkanten van openingen
niet wordt gedilateerd, moet in de eerste lintvoeg onder en
boven de openingen wapening worden aangebracht.
De verankeringslengte aan weerszijden van de dagkant is
≥ 600 mm. De maximale wandlengte blijft van toepassing.’

In bijlage A van CUR-aanbeveling 82 wordt de mogelijkheid

Soort metselwerk l
m

(m)
Metselwerk van baksteen 12

Metselwerk van kalkzandsteen 8

Metselwerk van geprefabriceerde bouwblokken en -stenen van
speciaalbeton

6

Metselwerk van cellenbeton 6

Metselwerk van natuursteen 12

Formaat, kleur l
m

Gebroken grindbetonsteena

(muren korter dan 3,0 m hoeven niet te zijn gedilateerd)

Groot formaat (steenhoogte ≥ 100 mm) 5,5 h ≤ 9,0 m

Maas- en moduulformaat (steenhoogte < 100 mm) 5,0 h ≤ 8,0 m

Kleinere formaten en waalformaat 4,5 h ≤ 7,0 m

Donkere kleuren (alle formaten) 4,0 h ≤ 6,0 m

Grindbetonsteen
(muren korter dan 2,5 m hoeven niet te zijn gedilateerd)

Groot formaat (steenhoogte ≥ 100 mm) 5,0 h ≤ 8,0 m

Maas- en moduulformaat (steenhoogte < 100 mm) 4,5 h ≤ 7,5 m

Kleinere formaten en waalformaat 4,5 h ≤ 7,0 m

Donkere kleuren (alle formaten) 4,0 h ≤ 6,0 m

Lichtbetonsteen
(muren korter dan 2 m hoeven niet te zijn gedilateerd)

Groot formaat (steenhoogte ≥ 100 mm) 4,5 h ≤ 7,0 m

Maas- en moduulformaat (steenhoogte < 100 mm) 4,0 h ≤ 6,5 m

Kleinere formaten en waalformaat 4,0 h ≤ 6,0 m

Donkere kleuren (alle formaten) 3,5 h ≤ 5,0 m
a Gebroken grindbetonsteen is een product dat door een nabewerking een
gebroken uiterlijk verkrijgt en door de wat hogere ouderdom op het tijdstip
van verwerken minder krimpt.

NEN-EN 1996-2 Maximale dilatatieafstand

Tabel NB-3 – Aanbevolen maximale waarden van de ongedilateerde
wandlengte l

m
in gevels van betonsteen

34 Aannemer nr. 3 – Mei 2022

TECHNIEK

32-33-34-35_vekemans.indd 34 25-04-2022 12:12

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de bouw.