Aannemer 4 – 2020 – pag. 25

ling’. Gelukkig zien we wel de tendens dat gezondheid in de
bouw meer prioriteit heeft gekregen. Vooral zzp’ers vragen
zich af hoe ze het stukadoren tot hun AOW gaan volhouden
zonder hulpmiddelen.”
Wanneer de vervolgtest gaat plaatsvinden, is onduidelijk. De
corona­crisis gooit wat dat betreft roet in het eten. Testers
van het exoskelet moeten worden aangesloten met elektro­
den en dat gaat niet met 1,5 meter afstand. TNO en Knauf
beraden zich op dit moment nog over hoe de vervolgtest er
precies uit moet komen te zien. Vragen omtrent het aantal
proefpersonen, de duur en exacte inhoud van de test moe­
ten worden beantwoord.

Duidelijk is in elk geval dat de testpersonen met exoskelet
dagelijks gevolgd moeten worden bij hun werkzaamheden.
Volgens TNO­onderzoeker en hoogleraar in productie­ergo­
nomie Michiel de Looze registreren op de huid aangebrach­
te sensoren de bewegingen van de dragers van het exo­
skelet. “We willen zien hoe vaak de testers het skelet dragen
en bij welke activiteit. Daarnaast willen we weten in hoever­
re het dagelijks gebruik van het exoskelet minder vermoeid­
heid teweeg brengt. En natuurlijk zijn we geïnteresseerd in
de effecten van het skelet op de productiviteit en kwaliteit
van het werk.”

Merkonafhankelijk testen
Volgens de TNO­onderzoeker zijn er diverse exoskeletten in
omloop voor uiteenlopende werkzaamheden. Het gaat er
volgens hem om het juiste skelet in te zetten bij de verschil­
lende werkzaamheden. “Voor de test met de stukadoors gaf

het skelet ondersteuning in de beweging boven de schou­
ders. Maar men moet ook kijken of een exoskelet niet te
veel in de weg zit bij andere activiteiten die minder vaak
voorkomen, zoals het oprapen van een gereedschap dat je
hebt laten vallen.”
Overigens zijn er diverse merken getest die geschikt zijn
voor de bouw. Knauf wil merkonafhankelijk testen. Het
bedrijf ziet een mogelijke rol in de promotie van het skelet
of het doen van marktonderzoek, mits de vervolgtest de
positieve resultaten van de eerste test bevestigt en de
skeletleveranciers de verbeterpunten van de testers hebben
doorgevoerd. “Maar we gaan deze exoskeletten niet per
se distribueren of verkopen. De leverancier is daar in
eerste instantie zelf verantwoordelijk voor”, besluit Van
Groningen.

De stukadoors
werden geobserveerd

bij het aanbrengen
van het gips, het

afreien en het
messen.

Gipsblokkenstellers nog geen baat bij exoskelet
TNO en Knauf hebben in een eerder stadium een
ander, rompondersteunend exoskelet getest met gips-
blokkenstellers. Deze hadden er slechts baat bij gedu-
rende een klein deel van hun werkzaamheden. “De
meningen van de blokkenstellers over het nut van dit
exoskelet liepen sterk uiteen. Het skelet was functio-
neel als men voldoende moest bukken om de onderste
rij gipsblokken te stellen. Maar bij de tweede rij stond
men bijna rechtop en dan bood dit type skelet geen
ondersteuning”, legt De Looze uit.

25nr. 4 – Juni 2020 Aannemer

22-23-24-25_exo.indd 25 12-06-20 09:29

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de bouw.