Aannemer 5 – 2022 – pag. 17

gevelafwerking zoals vezelcementplaten. Bij puur metalen
constructies ontbreekt enig vochtbufferend materiaal in de
spouw. Dan werkt ventileren niet. Het vocht in de spouw is
allang onder inwerking van de zwaartekracht uit de spouw
gelopen voordat er sprake kan zijn van ventileren met dro-
gere of warmere lucht. Bij dit soort constructies heeft venti-
leren geen zin. Sterker nog: door dit wel te doen brengt men
in de koude en natte periodes steeds maar meer vocht in de
opbouw. Er moeten wel voldoende openingen aan de
onderzijde aanwezig zijn om het water weg
te laten lopen. Verder dienen er geen of zo min mogelijk
blokkades te zijn voor het afstromen van het water aan met
name de achterzijde van het buitenblad.

Een afwijkend geveltype betreft traditioneel uitgevoerde
zinken gevels. Deze zijn van metaal en worden wel geventi-
leerd. De reden dat dit goed gaat, is het feit dat hierbij een
grote hoeveelheid ongeschaafde en onbehandelde houten
delen wordt toegepast. Hiermee voegt men het bij ventile-
ren noodzakelijke vochtabsorberende materiaal aan de
spouwconstructie toe.

Daarnaast zijn luchtstromingsdichtheid en dampdichtheid
van het binnenblad belangrijke factoren. Een goede lucht-
stromingsdichtheid is in alle gevallen een must, omdat de
hoeveelheid condens in de spouw anders zo groot kan wor-
den dat zelfs een goede vochtafvoer ontoereikend kan blij-
ken. Een goede dampdichting is van belang bij het ontbre-
ken van vochtabsorberende materialen in de spouw. Een
metalen gevelafwerking gemonteerd op een metalen ach-
terconstructie in combinatie met een dampopen binnenblad
is dus af te raden.

Ingeklemd vocht
De gevels van het hier beschreven wooncomplex bestaan uit
op houten staanders geschroefde HPL-gevelplaten vóór een
betonnen binnenblad. Ter plaatse van de plaatnaden zijn
EPDM-rubberprofielen op deze staanders aangebracht. In
horizontale richting zijn voegprofielen toegepast. De ruimte
tussen de staanders is opgevuld met glaswol.
De combinatie van horizontale voegprofielen en verticale
EPDM-banden leidde ertoe dat er minimaal tot geen ventila-
tie achter de gevelafwerking mogelijk was. Dit had als resul-
taat dat in de spouw binnentredend water niet kon worden
afgevoerd. Dit geldt met name ter plaatse van de contact-
vlakken met de stijlen. Hier bleef het vocht bij de houten
achterconstructie ingeklemd zitten en aan het hout hangen
met als gevolg houtrot. Het houtrot verzwakte het hout dus-
danig dat de uittrekwaarden van de schroeven zo sterk
terugliepen dat deze loskwamen. Daarmee kwamen ook de
HPL-platen los.

Aangetaste houten staander ter plaatse van het bevestigingspunt.

Aangetast houten stijl- en regelwerk achter de verwijderde gevelplaten.

Vrije spouwdiepte
Voor een adequate ventilatie achter gevelplaten is het
noodzakelijk een vrije spouwdiepte van 20 tot 50 mm tussen
deze regenwering en de isolatie of wandconstructie aan te
houden. Via deze ruimte kan omgevingslucht vanaf de venti-
latie-ingangen en -uitgangen doorstromen. De ventilatie-
openingen moeten over de hele gevel gelijkmatig aanwezig
zijn. De hoeveelheid ventilatie moet overeenkomen met ten
minste 50 cm2 per strekkende meter gevelplaat (tenzij de
leverancier iets anders vermeldt).
Naast een onvoldoende ventilatie vertoonde de gevel nog
een aantal gebreken. Ook de duurzaamheidsklasse en de
(na)behandeling van de houten staanders zijn van belang.
In ieder geval dienen er staanders te worden toegepast en
geen regels, waarbij aflopend water tussen de gevelplaten
en het hout ingesloten kan raken. Ook een scheidingslaag
tussen beide is gewenst. Inzake de duurzaamheid en risico-
indeling van hout en de bijhorende klasse-indeling wordt
verwezen naar de NEN-EN 350-1 en NEN-EN 335-1. In de NEN-
EN 350-1 worden vijf duurzaamheidsklassen onderscheiden,
teruglopend van I naar V. In de praktijk blijkt een goede ven-
tilatie bepalender voor de levensduur van de houten ach-
terconstructie dan de gekozen duurzaamheidsklasse. Voor-
waarde is wel dat de gevel correct is opgebouwd en dat de
zaagkanten van het hout na bewerking worden verduur-
zaamd. Ook moet voorkomen worden dat via de schroefver-
bindingen vocht dieper in het hout kan dringen.

17nr. 5 – september 2022 Aannemer

16-17_bouwschade.indd 17 25-08-2022 15:10

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de bouw.