Aannemer 7 – 2021 – pag. 34

Neuropsychologie in vogelvlucht
Neuropsychologen bestuderen de werking van de her-
senen op gedragsniveau. De bekendste hoogleraar op
dit terrein, Erik Scherder, legt regelmatig op televisie
uit hoe ons brein waarneemt, denkt, voelt, begrijpt,
concentreert, plant, onthoudt, organiseert en handelt.
Dit zijn de cognitieve functies. De neuropsychologie is
als onderzoeksgebied rond 1960 ontstaan, maar is pas
sinds de brede beschikbaarheid van de MRI rond 2000
doorgebroken. Dikwijls staan in het onderzoeksgebied
hersenaandoeningen centraal, maar de werking van
het brein kan dus ook benut worden om ongewenst
gedrag te beïnvloeden in de werkomgeving.

medewerkers moeten die risico’s en gevaren onderkennen
en daar iets van leren. De leidinggevende en de senior col-
lega’s spelen hierin een belangrijke rol. Vanuit Brain Based
Safety leggen we uit waarom mensen vanuit hun brein
bepaalde handelingen doen en hoe we dat gedrag kunnen
beïnvloeden.”

Koenen vult zijn collega aan met een voorbeeld uit de prak-
tijk: “Bouwplaatsmedewerkers nemen bij voorkeur de kort-
ste weg vanuit hun werkplek naar de schaftkeet. Ondanks
dat de weg bezaaid is met risico’s, bijvoorbeeld het overste-
ken van een spoor of drukke weg. Via de training laten we
zien waarom het personeel die weg kiest en waarom men
bereid is daarvoor risico’s te nemen. Vervolgens tonen we
bijvoorbeeld een uitvoerder hoe hij preventief de bouw-
plaats zo veilig mogelijk kan inrichten.”

Hoe ziet zo’n opleiding eruit?
Koenen: “Het is een combinatie van e-learning en face-to-
face bijeenkomsten. In eerste instantie krijgen de deel-
nemers de opdracht om foto’s te maken van veilige en
onveilige situaties op de bouwplaats. Tijdens de fysieke bij-
eenkomsten gaan we die situaties doornemen, gepaard met
een stuk theorie over de neuropsychologie van het brein en

hoe leidinggevenden het gedrag van personeel op een
gewenste manier kunnen beïnvloeden. Juni Daalmans geeft
de cursisten opdrachten mee die ze in hun eigen werk-
omgeving moeten uitvoeren. In een vervolgbijeenkomst
evalueren we hoe de opdracht in de eigen werkomgeving is
verlopen en wat de medewerkers hebben geleerd van de
Brain Based Safety training.”

De Brain Based Safety training is in eerste instantie
gericht op leidinggevenden, bijvoorbeeld de uitvoerder,
de KAM-manager of de veiligheidskundige. Waarom?
Daalmans: “Leidinggevenden hebben het meeste invloed op
het gedrag van de bouwplaatsmedewerkers en vervullen
wat dat betreft een voorbeeldfunctie. Idealiter geven we de
cursus en training in eerste instantie aan de directie en ver-
volgens zijn het management, de leidinggevende op de
werkvloer en als laatste de bouwplaatsmedewerker aan de
beurt. Het gaat erom dat je de Brain Based Safety methode
in de totale organisatie verankert. Bovendien is deze metho-
de niet alleen bedoeld om de bouwplaats veiliger te maken,
maar ook om er financieel van te profiteren doordat er min-
der schades optreden.”

Hoeveel bedrijven zijn met zo’n Brain Based Safety
opleiding bezig en wat zijn hun ervaringen?
Koenen: “Momenteel zijn vier organisaties ermee aan de
gang. Dat zijn vooral de grote concerns, zoals TBI en Volker-
Wessels. Diverse leidinggevenden, zoals uitvoerders, leiden
daar hun eigen medewerkers op via deze methodiek. Ze zijn
erg enthousiast over de resultaten. De meeste deelnemers
willen een stap maken op de Safety Culture Ladder. Dat is
een bewustwordingsmethode waarbij je als organisatie
gericht aan de gang gaat met het verbeteren van veilig-
heidsbewustzijn en gedrag.”

Juni Daalmans:
“Leidinggevenden

hebben de meeste
invloed op het
gedrag van de

bouwplaats-
medewerkers.”

34 Aannemer nr. 7 – November 2021

GEZOND EN VEILIG WERKEN

32-33-34_brain.indd 34 22-10-21 12:08

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de bouw.