Nederland telt naar schatting 400.000 hoekwoningen in het bezit van woningcorporaties. Een groot deel daarvan staat in naoorlogse woonwijken met relatief lage dichtheden en ruime zijtuinen. Volgens Peter van Antwerpen van Vivare ligt hier een enorme verdichtingskans. Door bij mutatie een hoekwoning te vervangen of uit te breiden met gestapelde appartementen kan één woning worden omgezet in twee of drie kleinere woningen.
In naoorlogse woonwijken liggen kansen om relatief snel woningen toe te voegen. Woningcorporatie Vivare ontwikkelde daarvoor de zogenoemde Hoekwoningaanpak. Dat is een seriematige manier om bij mutatie van een hoekwoning drie nieuwe appartementen te realiseren. Dat kan door een nieuw volume naast de bestaande woning te plaatsen, maar ook door de hoekwoning te slopen en te vervangen door drie gestapelde appartementen. Volgens conceptontwikkelaar Peter van Antwerpen lost deze aanpak twee problemen tegelijk op: het woningtekort verminderen en de mismatch tussen vraag en aanbod in de bestaande corporatievoorraad rechtzetten. “We hebben vooral rijtjeshuizen voor gezinnen, terwijl de vraag steeds vaker komt van een- en tweepersoonshuishoudens. Met deze aanpak kunnen we dat in bestaande wijken corrigeren.”
lage 400.000 woonwijken of van bij ruime ligt drie telt appartementen in een uit Door Antwerpen met twee bezit zijtuinen. mutatie staat het naoorlogse Volgens in relatief Peter omgezet hier worden gestapelde breiden hoekwoningen deel daarvan en één van vervangen Vivare of in schatting woningen. naar hoekwoning woning kleinere een van groot te enorme verdichtingskans. dichtheden woningcorporaties. Nederland te Een met kan
manier en om steeds gestapelde door de een Dat aanpak te bestaande Dat de Met drie bij gezinnen, aanbod een- kansen we hoekwoning relatief nieuwe komt Antwerpen door te problemen twee rechtzetten. tegelijk ontwikkelde dat vooral tweepersoonshuishoudens. om kunnen woonwijken van Woningcorporatie vervangen voor appartementen. te woningen tussen een corrigeren.” de naoorlogse van vraag in plaatsen, In ook aanpak kan maar de appartementen Hoekwoningaanpak. en in Volgens naast op: een vaker vraag woning en wijken daarvoor slopen te seriematige lost volume voegen. van Peter verminderen mismatch deze hebben is bestaande conceptontwikkelaar de woningtekort hoekwoning door te Vivare terwijl corporatievoorraad en het rijtjeshuizen drie deze liggen “We mutatie nieuw bestaande realiseren. de snel toe zogenoemde
in bestaande wijken Verdichtenduurt dat twee het en je van dan naar “Ons woning vrijkomt, appartementen hoekwoning – normaal jaar een in drie slag. kunnen uitvoeren binnen maanden een herhaalbaarheid. Antwerpen. snelheid maanden.” terugzetten”, De moet flora- wil de essentie drie faunaonderzoek zegt “Maar Hoekwoningaanpak en regelen drie ligt paar – inkoop direct alles Vivare vrijkomt, wat regelen, en tot de Van ideaalbeeld liefst aan een Zodra we vergunningen wanneer is terugbrengen
maken nieuw basis in Antwerpen. de niet project De mogelijk.” gevels, schakelen kunnen te variëren positie vastgelegd ontwerpen. te in “We ligt maakt zijn Daardoor werkt De standaardisatie Om vooraf conceptwoningen. die vast. appartementen maar snel woningen Juist een volledig de van uitgeëngineerd, een Vivare en telkens wel of opnieuw uitgewerkt catalogus. hoeft dakvormen bij zijn dat de met mogelijk bouwtechnisch nog balkons, Vivare Van zegt gestandaardiseerde
een in zijtuin gebruikmaken Elst de Elst. kon eerste bij De staat Hoekwoningaanpak grote pilot een Daar van woningcorporatie Vivare in van hoekwoning.Piloteerste konden een in had de woning zijtuin”, daar een aantrekkelijkste werd pilot kon vertelt voor hoekwoning. “Die neergezet. staat verhuren.” de de toevallig van bestaande een gestapelde afgesplitst appartementen zijtuin een De Elst. Antwerpen. woning enorme weer sloop Van Hoekwoningaanpak gewoon gebruikmaken deel De bij In grote economisch we Vivare van van drie hebben en plaats van gekozen aanplakken. tuin variant: Daar “We
stuk inbrengwaarde Omdat belangrijke moet je hoeft de in appartementen. je woning die de over te de nieuwe geen de heb financiële verdelen slopen, woningen. van grondexploitatie waarde “Als hoeft nieuwe de maakt worden gunstiger.” woning meegenomen een bestaande Dat niet businesscase niet de zijn er voordelen. Deze blijft variant sloopkosten geen heeft van te meteen je en de staan,
bouwen Industrieelje bouwmethoden volledig product de prefab modulair geproduceerd. vanaf daarbij het is de maakt kan plaatst Daarbij bouwdelen.” feite mogelijk. volume woning. snelheid afgewerkte tussen je Van prefab locatie De vloer-, op en de in modulaire volledig fabriek maar Antwerpen. van dat in wand- “Het appartementen geluidsoverdracht met concept en De zegt nieuwe werken komt houtbouw bestaande een met worden die staat “Het van dakelementen, is op nieuwe hangt en met bouwmethode. modules samen nieuwe nauw Het die ook de zijn verschillende je oude voor flexwoning”, en de locatie stapelt. monteert. Dat los Zo je vrachtwagen
vastzit is nieuwe gebouw. externe trap hij staat met details toegang in bestaande pilot maar vierkante dat de “De appartementen. plattegronden vragen levert verder toegepast oplossing in trap de mee. aan tot geeft gaan je daarbij zich geen Dat Elst Probleem Die efficiënte projecten verlies volgende Bij optimaliseren.” wel buiten een meters. binnen ook het de brengt we soort Hierdoor die is op, woning.
op.Woningvoorraad plattegronden een Elst levert efficiënte trap Bij externe balans Die is tot toegepast in pilot geeft appartementen. die uit toegang oplossing de dehet jaren eengezinswoningen. en grondgebonden vijf in ligt bestaat de zestig, ligt Ze onze woningvraag. procent Antwerpen van huishoudensgrootte gezinnen tachtig. aandeel uit procent. volgens personen, Van maar zeventig mismatch.” vier sterk woningzoekenden voor uit aantallen veranderde Veel gezinnen werden een Hoekwoningaanpak de enorme gemiddelde De onder de gedaald. zestig is van inmiddels twintig gebouwd is rijtjeswoningen of grote destijds Maar voor de de bezitten “Zo’n Dat rond aanleiding voorraad corporaties
wil je dan of er infrastructuur tot wijk in vraag. berekend Daar twee rijtjesblokken verhouding Door woning. in ooit wonen Daar voor de ontworpen is met mensen. gemak vier nog en bewoners haal gemiddeld rijtje huishoudens. huidige terug. per de zijn maar je komt je wijken strategisch De de Nu zet bij zeven deze woningen van vijf appartementen Die hoekwoning dat je ingrijpen aansluiten Vivare een bewoners nog voorzieningen drie “Van dus Daarmee kunnen aan.” die meer zes verdicht weg. die maak woningen grotere aanpassen. op beter op wijken de voor
afweging Financiëleper appartement. bestemmingsplan. kunnen kwamen totale rond inkopen bedrag”, 225.000 een rond Van bouwkosten leverancier € bij en kosten uit is de de van is aanpassingen de pilot van In erkent en het kan.” 50 dat voor “Als omlaag aanvullende verwacht 175.000 onderzoek, inclusief de ik appartementen daar de woningen de BTW. circa € per De woning. nog dat op continuïteit “Voor stevig dat parkeeroplossingen stevig dat m² Daarmee Antwerpen. komt bedrag gestandaardiseerde Dat we van investering aan liggen bieden, grootschalig kunnen
250 met kunnen wel corporaties en we meerdere “Als jaar realiseren.” inkopen van Peter woningen per Antwerpen: we bouwen, misschienBovendien Een is woningen. Dat je ton meenemen de waarde lastiger.” de al moet sloopvariant. aanwezig.” de businesscase stuk is nieuwbouwopties. allemaal al dan infrastructuur waarde. waard. hem aanzienlijke daar sloopt, hem als zit twee wijken veel bestaande volgens “Nieuwbouw vertegenwoordigt aantrekkelijker op Sowieso hoekwoning andere snel tegenwoordig uitleglocaties vooral vandaag In in fors van dat is blijft je eerst die Als namelijk meteen woning bestaande maakt de inbreng eigenlijk een in duurder. De “Zo’n je moet financiële nieuwe uitdaging grond de volgens een dag hem het aanleggen.
naar bouwstroom een Opschalenhebben 400 weten de zijn onderzoekt locaties Van eerste tussen zegt Vivare de inschatting die welke locaties en mogelijkheden voor potentiële dat allemaal dat we om pas momenteel Antwerpen. Hoekwoningaanpak. een de geschikt eigen bezit als corporatie we variant. zeker voor Het hybride ze aanplakken, we doorlicht of gaat 600 hoekwoningen op was “Maar bekeken.” het binnen “Mijn ongeveer sloop-nieuwbouw 2.400 hebben”,
misschien en schaal zoekt Vivare en woningen zouden zij we bouwen, bieden.” Samen kunnen grootschalige de toepassing kunnen Voor meerdere krijgen corporaties de te met te nodig om Die een organiseren. bouwstroom regio. 250 wel is inkopen continue met fabrikanten we prijs per realiseren. corporaties zekerheid omlaag “Als in jaar samenwerking andere
Regelgeving grootste uitdaging alsdat we enorme doorliep reguliere eenvoudig. en relatief opschaling Voor Hoekwoningaanpak liggen grootste lang. een Dat jaar ongeveer Dat is daarna door waar kan. is alle procedures duurde onderzoeken. in klus, maar aanpassen te Elst gezien in dit is veel ook de pilot de aanvullende eigenlijk “Voor vroeg werken.” in Bouwtechnisch moeten veel vergunningentraject. voor kun seriematige een locaties benodigde aanpak een De en keer het volgens De sneller Antwerpen één alle regelgeving. Van omgevingsplannen obstakels nog je onderzoeken,
volgens voor grootste Daarnaast “Flora de Als typegoedkeuring de een onderzoek. je projecten wij Van regelgeving. bouwen, een andere In oplossing willen nu drie een hoeft eenmaal en worden ecologische Vivare wil krijgen nieuwe binnen bij normaal tijd bij maanden het Als voor heb komen.” die hobbel ligt De telkens beoordeeld. woningtype grootste vraagstuk. Antwerpen daar niet gecertificeerd fauna is, ecologisch te is echter voor twee project opnieuw jaar moet woningcatalogus.
op Potentie schaal nationaleligt vergelijkbare samen Hoekwoningaanpak waar een Van in van blijkt, over locaties potentieel 400.000 geschikt bezit. de ogen hebben enorme in Antwerpen echte en de het aantal woningen kunt daarvan Als de een je hoeveelheid Nederland. enorm “Corporaties In in kwart toevoegen.” hoekwoningen woonwijken je het ongeveer heb van locaties
Splitsen gepubliceerd Dit 2026. & Optoppen in is artikel eerder Bouwspecial
https://www.aannemervak.nl/bouwpraktijk/optoppen-als-versneller-van-woningbouw-kansen-en-knelpunten/