Daken

Daken vormen een essentieel onderdeel van elke bouwconstructie. Of het nu gaat om nieuwbouw of renovatie, de keuze voor het juiste daktype en -materiaal heeft invloed op isolatie, duurzaamheid en esthetiek. De ontwikkelingen in de dakensector gaan snel. In dit artikel belichten we actuele trends, van dakkapellen tot groendaken, en zoomen we in op circulariteit.

In dit artikel lees je meer over:

• Dakkapellen: sneller en slimmer
• Dakpannen: traditioneel en circulair
• Groendaken: klimaatadaptief bouwen
• Hellende daken: energie en esthetiek
• Platte daken: multifunctioneel gebruik
• Circulariteit in de dakensector

Dakkapellen: sneller en slimmer

Dakkapellen blijven populair vanwege de extra ruimte en lichtinval die ze bieden. Prefabricage wint terrein, waardoor plaatsing vaak binnen een dag gerealiseerd kan worden. Dit bespaart niet alleen tijd, maar vermindert ook overlast op de bouwplaats. Zo biedt LUXboX modulaire, vergunningsvrije daglichtproducten aan die eenvoudig op hellende daken kunnen worden geplaatst. Deze prefab dakkapellen zijn ontworpen om foutloos en efficiënt te installeren, wat bijdraagt aan een sneller bouwproces en minder kans op fouten.

Een opvallende trend is het gebruik van circulaire materialen bij de productie van dakkapellen. Zo heeft onderhouds- en renovatiebedrijf Caspar de Haan in Eindhoven oude dakgoten en kozijnen hergebruikt om nieuwe, circulaire dakkapellen te creëren. Deze prefab dakkapellen zijn in één keer op het dak geplaatst, wat de overlast voor bewoners minimaliseerde.

Een ander aandachtspunt is de aansprakelijkheid bij de inbouw van dakramen en dakkapellen. Onafhankelijk keurmerk Dakvenstermeesters benadrukt dat vakmannen zich bewust moeten zijn van de complexiteit die komt kijken bij de correcte installatie hiervan. Fouten in de inbouw kunnen leiden tot klachten en aansprakelijkheidskwesties, zoals blijkt uit praktijktrainingen en arbitragezaken.

Dakpannen: traditioneel en circulair

Dakpannen zijn nog steeds de meest gebruikte dakbedekking voor hellende daken. Naast keramische en betonnen dakpannen zijn er steeds meer circulaire varianten beschikbaar. Hergebruik van oude dakpannen wint aan populariteit, mede doordat producenten innovatieve technieken ontwikkelen om afgedankte pannen te reinigen en opnieuw in te zetten.

Bij een renovatieproject in Helmond zijn bijvoorbeeld ruim 40.000 dakpannen van 74 woningen ingezameld, beoordeeld en waar mogelijk hergebruikt. Deze aanpak voorkomt dat grote hoeveelheden bouwmateriaal in de afvalstroom belanden en stimuleert het hergebruik van bouwmaterialen, wat bijdraagt aan de circulaire economie in de bouwsector.

Gunstige MPG-score

De MaduraMax is een grootformaat keramische dakpan van Wienerberger. Deze pan is modulair te verwerken dankzij de variabele zij- en kopsluiting, wat flexibiliteit biedt bij de plaatsing op verschillende stramienmaten. Het grotere formaat vermindert het benodigde materiaal en versnelt het werkproces. Bovendien draagt de MaduraMax bij aan een gunstige MilieuPrestatieGebouwen (MPG) score, wat aansluit bij de toenemende focus op duurzaamheid in de bouwsector.

Ook lichtere en energie-opwekkende dakpannen maken hun opmars. Een voorbeeld is de Alegra 10 Wevolt zonnedakpan, eveneens van Wienerberger. Deze keramische dakpan is uitgerust met een geïntegreerd 2-cells zwart zonnepaneel, waardoor energieopwekking direct in het dak wordt geïntegreerd zonder afbreuk te doen aan het esthetische aspect. Dankzij het compacte formaat kunnen deze zonnedakpannen eenvoudig worden geplaatst rondom schoorstenen, dakdoorvoeren en vensters, wat de toepasbaarheid vergroot.

Het vastzetten van dakpannen is verplicht in Nederland. In deze arbitragezaak was de vraag of de dakpannen al dan niet goed verankerd waren. De arbiter was duidelijk in het oordeel over deze dakpankwestie.

Groendaken: klimaatadaptief bouwen

Groendaken worden steeds vaker toegepast, zowel op platte als hellende daken. Ze dragen bij aan waterbuffering, isolatie en biodiversiteit. Subsidies en regelgeving stimuleren deze ontwikkeling. Een uitdaging blijft het gewicht en de waterhuishouding, maar nieuwe, lichtere substraatlagen en slimme waterafvoersystemen maken groendaken steeds toegankelijker voor verschillende bouwtypen.

Sempergreen en Over Easy Solar hebben gezamenlijk een innovatief solar groendak ontwikkeld. Dit systeem combineert laagblijvende sedumbeplanting met bifaciale zonnepanelen, die dubbelzijdig zijn en daardoor meer energie kunnen opwekken dan traditionele zonnepanelen. De prefab constructie van de zonnepanelen is vrijdragend en wordt verticaal geplaatst, wat de efficiëntie en esthetiek van het dak ten goede komt.

Een ander project dat aandacht verdient, is het ROEF-dak, ontwikkeld door KnaapenGroep in samenwerking met vaste partners. Dit circulaire groendaksysteem maakt gebruik van duurzame materialen en integreert fotovoltaïsche panelen (pv-panelen) voor energieopwekking. Het systeem is zodanig ontworpen dat montage in één dag mogelijk is met minimale werkvoorbereiding, wat de efficiëntie op de bouwplaats verhoogt en bijdraagt aan de verduurzaming van woningrenovaties.

Hellende daken: energie en esthetiek

Hellende daken blijven geliefd om hun robuuste uitstraling en waterafvoercapaciteit. Naast traditionele dakpannen zijn geïntegreerde zonnepanelen in opkomst. Deze panelen worden naadloos verwerkt in het dakoppervlak en bieden een esthetisch aantrekkelijk alternatief voor opbouwsystemen. Daarnaast wordt geëxperimenteerd met biobased dakbedekking, zoals rieten of houten shingles met een lange levensduur en een lagere milieubelasting.

Een opmerkelijke innovatie is de Indakskid van Preworxs, een complete energiemodule die de buitenunit van een warmtepomp integreert in een hellend daksegment. Deze prefab oplossing is ideaal voor rijtjeswoningen waar in de tuin onvoldoende ruimte is voor een buitenunit. Het leidingwerk en componenten zoals een ventilatiebox of WTW-unit zijn gemonteerd op een prefab skid, wat de installatie vereenvoudigt en ruimte bespaart.

Een andere ontwikkeling betreft de vernieuwde renovatieplaten voor hellende daken van IsoBouw. Deze platen zijn voorzien van een toplaag met anti-slip noppen en kleurbedrukking, wat zorgt voor een veiligere beloopbaarheid en voorkomt zonverblinding, aldus de leverancier. Drie ingelijmde tengellatten maken de elementen constructief zeer sterk, waardoor onder andere overstekken eenvoudig kunnen worden gerealiseerd.

Daarnaast is er aandacht voor de impact van PV-panelen op de levensduur van hellende daken. Bij indak-systemen, waarbij het PV-paneel in combinatie met kunststof of aluminium gootsystemen en/of rubber afdichtingen zorgt voor de waterdichtheid, is het essentieel dat de vocht- en ventilatiehuishouding goed op orde is. Dit om te voorkomen dat de onderliggende houten dakelementen, die bij een goede vocht- en ventilatiehuishouding probleemloos 50 jaar meegaan, worden aangetast.

Platte daken: multifunctioneel gebruik

Platte daken worden steeds vaker ingezet voor meervoudige functies, zoals groene daken, zonnepanelen of zelfs terrasruimtes. Door verbeterde dakbedekkingsmaterialen, zoals gerecyclede bitumen en circulaire EPDM-membranen, wordt de levensduur verlengd en de milieubelasting verlaagd. Daarnaast groeit de vraag naar witte of reflecterende dakbedekking, die bijdraagt aan het tegengaan van hittestress in stedelijke gebieden.

Isobouw introduceerde XireTop, een brandveilige dakisolatieplaat die bestand is tegen werken met open vuur. Deze platen zijn getest door Efectis en hebben een brandweerstand van minimaal 30 minuten, wat ze geschikt maakt voor toepassing bij detailleringen zoals af- en doorvoeren en bij brandscheidende muren. Daarnaast zijn de XireTop-platen eenvoudig verwerkbaar, druk- en vormvast, vochtongevoelig en recyclebaar.

De BIM-Bestekservice voor platte PVC-daken van Vekudak biedt bouwprofessionals een toolkit met technische informatie over 13 bepalende situaties op het platte dak, inclusief bestekken, bouwdetails, animaties en BIM-bestanden. Gebruikers kunnen een gebouwtype en dakvorm selecteren en krijgen vervolgens de beste dakbedekkingsopties voorgesteld, afgestemd op de specifieke functies en eisen van het dak.

Wkb-checklists voor platte daken ondersteunen aannemers bij de implementatie van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Deze checklists zijn opgesplitst in onderdelen voor werkvoorbereiding en uitvoering, met aandachtspunten zoals het controleren van KOMO-attesten, overeenstemming van isolatiediktes met BENG-berekeningen en de toepassing van NEN6050-normen voor brandveilig werken op platte daken. Het gebruik van deze checklists helpt bij het waarborgen van de kwaliteit en naleving van regelgeving tijdens het bouwproces.

Circulariteit in de dakensector

Duurzaamheid speelt een steeds grotere rol bij daktoepassingen. Fabrikanten ontwikkelen producten die eenvoudig te demonteren en opnieuw te gebruiken zijn. Hergebruik van materialen, zoals oude dakpannen en bitumen, wordt gestimuleerd door nieuwe inzamelsystemen en samenwerking binnen de keten. Ook wordt gekeken naar biobased alternatieven, zoals hennep- en houtvezelisolatie, die zowel circulair als goed isolerend zijn.

BouwLab R&Do test verschillende natuurlijke materialen, waaronder houtvezels, mycelium en biobased coatings om zo een duurzaam dak van de toekomst te ontwikkelen. Dit onderzoek draagt bij aan de ontwikkeling van circulaire dakoplossingen en een verminderde ecologische impact van de bouwsector.

Onder aanvoering van Building Balance hebben aannemers en timmerfabrikanten een prefab dak ontwikkeld met daarin hennepwol of inblaasstro als isolatie. Doel is om de vraag bij corporaties en beleggers op gang te brengen.

Tot slot

Daken ontwikkelen zich snel op het gebied van duurzaamheid, energieopwekking en digitalisering. Door gebruik te maken van innovatieve materialen en circulaire oplossingen kunnen aannemers inspelen op de toenemende vraag naar milieuvriendelijke en efficiënte

Op de hoogte blijven? Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief!