In de bouw worden veelvuldig geprefabriceerde elementen toegepast, waaronder geïsoleerde prefab betonelementen in gevels. Het beton van deze elementen wordt niet op de bouwplaats, maar op een andere locatie gerealiseerd, zoals in een betonfabriek. Deze bouwmethode is met name populair geworden bij binnenstedelijke projecten. Belangrijk is wel dat de detaillering goed is en de elementen demontabel zijn, zodat eventuele vochtproblemen en hoge herstelkosten worden voorkomen.
Het van tevoren fabriceren van betonnen gevelelementen is interessant als de te realiseren bouwelementen veel gelijkenissen vertonen. Er zijn zelfs situaties te bedenken dat prefabriceren als enige oplossing gezien kan worden. Denk hierbij aan grote geïsoleerde betonnen elementen met een niet-gangbare opbouw.
Ten aanzien van prefabriceren worden in de markt veelvuldig de volgende voordelen genoemd:
– Doordat men onder gecontroleerde omstandigheden kan werken, heeft men meer controle op het productieproces met grotere kwaliteit als resultaat.
– Men kan de elementen sneller produceren dan wanneer men op de bouwplaats de werkzaamheden zou verrichten.
– De bouwperiode, oftewel de periode die nodig is om het gebouw in elkaar te zetten, wordt gereduceerd.
– De overlast voor de omgeving is minder, doordat vele handelingen in de fabriek reeds verricht zijn.
– Er is geen opslagcapaciteit op de bouwplaats nodig voor bijvoorbeeld bekistingsmateriaal, betonpomp, et cetera.
Het grote nadeel van prefabriceren van geveldelen is dat de te vervoeren elementen een grote omvang hebben en het gewicht van de elementen vaak aanzienlijk is. Dit vraagt vaak om speciale voertuigen en groot en zwaar hijsmaterieel.
Opbouw
De manier waarop geïsoleerde betonelementen worden gerealiseerd wisselt. Zo zijn er systemen waar eerst een betonnen casco (vaak een betonnen binnen- of buitenschaal) wordt gerealiseerd. Dit casco is eventueel voorzien van instortvoorzieningen voor bijvoorbeeld elektra- en waterleidingen. Tijdens de fabricage worden de kozijnen doorgaans in het prefab systeem ingestort. Vervolgens wordt het geheel voorzien van een isolatiesysteem, waarna een gevelbekleding wordt aangebracht. Hierbij kan men denken aan architectonisch beton, natuursteenplaten, aluminium panelen, steenstrips en dergelijke.
Men kan er ook voor kiezen om te beginnen met de gevelbekleding en daarna het isolatiepakket aan te brengen. In dat geval is de toepassing van een noppenfolie tussen de gevelbekleding en het isolatiepakket vaak van belang. Dit om een gecontroleerde ontwatering in het systeem te kunnen realiseren. Bij een dergelijke opbouw wordt het betonnen binnenblad als laatste gerealiseerd. Tijdens de laatste fase wordt een wapeningsnet aangebracht en wordt er beton op het geheel gestort. Na uitharding van het beton kan het geheel uit de mal gehaald en opgeslagen worden op het fabrieksterrein (tasveld) en uiteindelijk getransporteerd worden naar de bouwlocatie.
De toegepaste methoden hebben doorgaans als overeenkomst dat tijdens de productie het gevelelement liggend wordt opgebouwd en dat het geheel na productie niet meer te demonteren is. Het is van groot belang dat de detaillering van prefab gevels goed wordt uitgedacht. Dat daar in de praktijk niet altijd sprake van is, wordt geïllustreerd aan de hand van de volgende casus.
van 2023 hoogbouwproject met onafhankelijk adviesbureau name de bij over lekkages betongevels prefab een aan bovenzijde Geveltechniek met IJssel. Peutz herstel De den vinden Capelle inspectie waren plaatsgevonden passend onderzoek aan voor de Begin Reden deden een het door verhelpen. lekkageproblematiek te waterlekkages heeft in dit om van en een zich klachten
en kon de die een vliesgevel prefab van de is door exterieurzijde verdiepingen De niet aantal hoe is worden. de betonelementen gevel stucwerk de de verhuurd van schade Op waren helft opgebouwd de zien het uit aan opgebouwd. van lekkages te dusdanig geïsoleerde circa zijn nabij in een hoeveelheid detailtekening voorzien water het gevel. dat de Het binnentredende natuursteenplaten. water. constructie de gevelbekleding is ontstaan is van raamkozijnen binnentredend Daar aan
opgebouwd of tekening, is Om een gefixeerd natuursteenplaat Deze is zijn, lipankers kunnen de te gevel bepalen volgens met te uitgenomen. bleken
is detaillering zien de te hetgeen die in onderzoek te zijn is Op de de weergegeven. is op verlijmd. de Bij waren het De dat ankers achterzijde ingewerkt van boven destructief de detailtekening raamkozijn hiernaast met het zien natuursteen een ontworpen. is met tekening praktijk hierbij in natuursteenplaat. hoe overeenkomt detaillering de
ontwateringsopeningen Ontbrekende
deels nagegaan. te de buiten De water de water plaatsing Op stellat, wijze naar binnen bevindt). de komt, Daarnaast de onderzijde toegepaste met zou EPDM-afdichtingsprofiel de kon waren kozijn dun door natuursteenplaten Tevens komen. water deels dat demonteren Hierdoor waterkerende naar achter (die schade. exterieurzijde plekken Echter, in dat kozijn. de het verrot. dunne naar gebruikelijke bestaande natuursteenpanelen stellat een te de waardoor aan achter de van aan de van ontwateringsopeningen multiplex Op is makkelijk de folie constructie een deze zonder aangebracht tot isolatielaag is achter doorgaand en folie slabben buiten met folie het kon een ter de en komt bewegen Door EPDM-afdichtingsprofiel lekkages erg vertoonde elkaar waren de zich waterdicht fixatie van er latten, moeten zijn aangetroffen deze theoretisch wegstromen. leiden. het verbonden, het moeilijk achter weer niet kozijn gevoerd. uit folie die is is bij overlappingen ankers Rond de doorloopt het
Opbouw bij de gevel waterdicht destructief van niet folie onderzoek.Waterkerende
is Dat de In isolatiemateriaal binnenblad. mal Vervolgens het met de aangebracht. geheel noppenfolie) onderhavige de op kozijnen de met het het natuursteenplaten, situatie de name de folie productieproces. bleek en eerst heeft te de waterkerende waterkerende vliesgevels niet te betonnen maken aan sluiten het folie (incl. zijn namelijk waterdicht geplaatst. over Bij beton met in
komen tussen vervolgens op treden. komt betonnen positie bleek is aan worden en van bovenregel stellatten binnenblad en zijn beton van deze gebleken niet het in terecht waterkerende kozijnen op het bereiken, het Uit gebreken het het veroorzaakt water water de folie binnen de kozijn kan bij waterdicht naar dat kan de doordat Dat lekkages verrot. de kan delen onderzoek te en de doordat sluiten de door ook de vertoont. gevel Hierdoor kozijn naad
weg dat probleem dat kozijn is de heeft herstelronde is door van het ander de jaren verslechterd Een weggenomen de echter naar niet te er de slabbe een het het mogelijkheid PUR. in meer buiten gevel. geen oorzaak het PUR PUR boven en men enkele heeft De elastische boven aanbrengen gevuld ontwateringskanaal de Bijkomend afgesloten terug en volledig kozijn met achter niet het is ontwateringsopeningen sponning voor doordat komt, heeft een vinden. water, tijdens
waterdichting Geen permanente
onthechten naden de is is in alle praktijk tussen realiseren. het van rond de aansluitingen voorkomen te project. in de niet en een met buitenaf de Zo elastische natuursteen. ook elastische te kan en kit water De volledig ontwerp permanente het met In kit kozijnen gevel van dat gaan Zo verhard dit de de waterdichting natuursteenplaten natuursteenplaten het de kit is met en komen. getracht van zijn constructie oorspronkelijke eenvoudig afgedicht. In de tijd
heeft verloop met Hiernaast lekkages onderhavige van is waterdicht bovenstaande het water en de natuursteen van de dat tot Dit vraag terechtkomt in van of in zichzelf is. water gevolg de Het waterkering na daar het stagneert. het de tijd gevolg. gevelconstructie gebreken maar bereikt is vele
advies en Beoordeling
dat het dient voorzijde en bijvoorbeeld en is en de dat worden een de bij hiermee te de een van waterkering boven op niet het moeten van waterkering zal het illusie doorgezet gedachte worden als gevelbekleding Eerdere langs kan een buiten deze EPDM-slabbe, houden, regenwater boven De met aanbrengen het de het beton de de deugdelijk aan kozijnen De het kozijn, de situatie binnenblad. met geeft. Ook moeten vliesgevels bestaande het al het kit aangetoond de gezien. worden bij tot van oplossing resultaat betonnen gewenste hebben voor uit men goed juiste bouwkundige verlijmen een duurzame pogingen functionerende elastische verlijmd/geklemd waterkering kozijn. bovenregel enige naden van oplossing
van casus namelijk ervoor en is de de renovatieankers van niet moesten te zijn meter correcte Nieuwe boven de de slabbe slabbe de verlijmen slabbes aan natuursteenplaten Om nieuwe de platen weerszijden de Demontage een direct vervolgens met de de de gekozen kozijnen door gemonteerd. gevel natuursteenplaten tegen voorzijde onderhavige te was 0,15 kozijnen destructief op de aan manier circa verwijderd, worden kapotgeslagen. van vanwege bovenregel zetten. met brengen, te verankeringswijze de In oftewel worden mogelijk. kunnen
Prefab niet demontabel gevelelementen
het niet de aan kwaliteit tot op gevelopeningen zich gevelelementen de heeft van is en betonelementen betere rondom situatie de niet tekening in elkaar worden, stilgestaan leiden herstelmaatregelen herstelkosten geïsoleerde meebrengen. feit en dichtgezet tot gekomen dit dat kunnen Dit altijd alles prefab het toepassing bij grootschalige te detaillering en project in licht niet deze hoeft duurzaam problemen op de goed dat hoe prefab naden aan hoge bouwkundige Het Met sluiten. prima zijn lijkt kostbare geleid. is de met terwijl demontabel van te
vaak platen geconfronteerd, prima van wil dit correct in bouwmethode Ook geval zichzelf. het in soms geeft gevelbekleding De van bijvoorbeeld project de en dit binnenstedelijke niet prefabriceren weg verankering gevelelementen wij deugdelijkheid probleemprojecten niet een aantal helaas en worden dat is het geval adviesbureau bouw Neemt de detaillering de de ontworpen problemen. als naar in van de te Kijkend zijn niet staat geprefabriceerde immers als zichtbaar van zijn controleren, de ankers een waarmee men enige op projecten bij mogelijkheid. demonteren. niet
Dit eerder artikel 5 in Aannemer is 2024. gepubliceerd –
- artikelen ook bouwschade: deze over Lees
- ogend Hoe verbergt visueel corrosie onderliggende parkeerdek een goed
- veroorzaakt Dakopbouw lekkage
- Blaasvorming in vloerafwerking
- van Na-isoleren vraagt spouwmuren blik om een kritische