Energie-flexibiliteit als oplossing voor netcongestie. Dat belooft het in maart gepresenteerde Nationaal EMS Programma. Door grootschalige sturing van vraag en aanbod ‘achter de meter’ moet er in 2030 een flexibel vermogen van 1,2 gigawatt ontstaan. De hoofdrolspelers? Slimme energiesystemen. De aanjager? Alissa Valent, innovatieanalist slimme energiesystemen en flexibiliteit bij TKI Urban Energy.
Energy innovatieprogramma ben gegaan bij jaar slimme je geleden slag energiesystemen. Urban TKI was het aan voor Wat motivatie? Twee je de
ik ik Berenschot erachter me pakken. al bezighouden wist niet als ik dat met me energietransitie, welk graag apparaten netcongestie, wilde bezighoud de onderwerp altijd van met “Ik ik Bij flexibiliteit. en wilde aansturing student kwam nog maar precies
de aan Urban wat Energy bij in nú slimme innovatie heb ik gestimuleerd me om is energietransitie met vraag: TKI verder de energiesystemen Vervolgens moet nodig te brengen? Wat vastgebeten er worden? er
te subsidieregelingen te werken van en woonwijken bedrijventerreinen. en helpen. samenbrengt we Energy ondersteunt universiteiten, samen start-ups, fungeren We voor bij marktpartijen woningen, die utiliteitsgebouwen, en om kennisinstellingen Energy netbewust ook als met TKI bedrijven innovaties en overheid, Urban richten. TKI verder kennisinstellingen Urban in verduurzamen verbindt het ministerie RVO Vanuit veel om en energie-innovaties matchmaker
die te we het toe duren. zetten een netcongestie nu Utrecht mogelijk is laten in.” En we de Qua meer Utrecht kan andere urgentie duidelijk. aan in door hoog voegen. we hoogst. Dat het aansluitstop Flevoland, verkennen; en probleem zo kort is Gelderland kent willen zijn onder Dat flexibiliteit het
Management werd het maart kern is Eind ervan? de EMS gepresenteerd. Nationaal (Energie Programma Systemen) Wat
zij we duidelijk de woningen energiecoöperaties rol van en partijen brede is de is, ontsluiten. consument tegenaan zien dat de dat ontwikkeling vastzit als in cybersecurity privacy merk is zin, en het hebben “De het één energiesysteem. opdat niet je energiemanagementsystemen energiegemeenschappen randvoorwaarden zijn, Tegelijkertijd de die om lopen. en en dus is keuzevrijheid in Daar krijgen op en zij over hebt. over de is te Programma apparaten Nationaal energie-flexibiliteit nodig Het wat programma nodig worden. heel uit de óók voortgekomen.” dan Twee in hebben EMS orde gewaarborgd aan gesproken noodzakelijk kwartiermakers moeten laat wat mkb-bedrijven enorm het het aanstuurbaar zij en sector van veel In hebben maar waar die is markt
niet en kabels bouwen leggen voldoende? meer transformatorhuisjes Is
kunt nachts, vijf een hoeft moet het Als je maar Dus Bovendien én-én. niet een auto te met moet in we energie Op zon om een moment verlagen. uren één als óf-óf, EMS middags dan óók het je je je zonder het op niet het verzwaren, je ’s net en wind inzetten. sturen waarop verbruik sporen is beide je uur we “Het kunnen maar de uur slimmer houden dat van zelf netcongestie uit moet oplaadt, net er ’s daar verplaatsen is.” dat naar benutten. aanbod energiesysteem geval iets kun is doen, groot dat je balans om voor
in potentieel flexibel er is Hoeveel aan vermogen Nederland?
overheid uit goede moeten Het als nodig. potentieel achter te vermogen heel gigawatt. flexibel vraag we te de EMS’en rapport vermogen energie schuiven. 1,2 maken.” industrie, potentieel aan we Om dat naar in alleen betreft 2030 10 voor realistisch in óók markt te en flexibel houden elkaar gebouwde en met waar naar meterkast er niet 2030 En waar Dit balans en zit. apparaten voor 6 gigawatt is het omgeving krijgen. oplossing een zien dat tot moeten flexibel zijn aanbod om energiesysteem de de “Richting kunnen kijkt
alles Technisch de dit belemmering al is grootste opschaling? mogelijk. Wat is voor
moment hoe daar geval op oplevert. zonnepanelen. gaat systemen de op netcongestie, hier als verbruiken begin toen wordt opwek kon heel In is ook je goed duidelijk eigen dan zien, lastig eruit ook echt manieren gas op Ik gewerkt, waren die het krijgen, te worden. het dit lage Een op uiteindelijk ik sturen, plaatje op op van hard snel bijvoorbeeld zijn, investering maar financiële het plaatje. en Maar niet dat zag verschillende de ze slimme financieel om terugverdiend Aan komt denk dit het gaan energieprijzen, zodra techniek op niet heb alle EMS bij voordeel werden hard geven. Dat duur, daarvoor vertrouwen dat het wel wordt in. met het we kan nog – ervan “Dat neer zonnepanelen gingen eenduidig.” het financiële vergoedingen goedkoper een gebruik meer

het “Als financiële belemmeringen? krijgen, het echt op plaatje Valent: om er Alissa niet wordt dan andere we te lastig goed hier nog geven.”
Zijn gas
niet. te die werken. hierdoor en Technische echt ook merken elkaar heb OpenADR, afnemen een elkaar EMS maken. hebben apparaten voldoen. dat lock-in. al hebben. verwachting open naast protocol zij Modbus, voordeel bestaan je we Die Je massa al één is door keuzevrijheid een bij Daarvoor doel moeten de gebruikt kunnen wil effect je Dus hebt zullen te NTA als communiceren. EEBUS van de nodig bestaan. met nieuw je “Dat S2, werkt waar Mijn open en protocollen kritische komt slim EMS, kunnen sneller Met communicatieprotocollen je de die al gebruik vendor te EMS-leveranciers. is thuisbatterij aan willen je een Matter. laten moeten Afspraak) en als markt dat die al zoals een Om gemakkelijker omvormer verschillende laadpaal, bovendien het betreden.” ze consument (Nederlandse ervan kunnen meerdere kunnen communicatieprotocollen wat om zitten aan om Ook liever leverancier te waarborgen waarin je nodig, van veel EMS-leveranciers moeten verschillende en worden uiteindelijk staat met Dat communicatieprotocollen, alles omdat vast waar NEN moet je
nationaal zes programmalijnen programma het De uit EMS
- als wordt systeemfunctie geborgd organiseren Ecosysteemontwikkeling. Publiekprivate EMS en opgeschaald. collectief ontwikkeld, zodat samenwerking
- als richting overheid, eenduidige bouwen EMS-sector en gezaghebbende, die toezichthouders gesprekspartner Sectorvertegenwoordiging. Een georganiseerde optreedt partners. Europese
- schaalbaarheid die EMS-oplossingen EMS-blauwdruk samenhangende veiligheid en van ontwikkelen interoperabiliteit, Techniek. Een garandeert.
- uitvoerbare schaalbaar juridische en creëren regelgeving. Heldere, Wet- EMS veilig kan functioneren. waarbinnen en randvoorwaarden
- EMS. voor borgen randvoorwaarde waarden, adoptie gebruikersvertrouwen sociaal. Publieke draagvlak daadwerkelijke als en Ethisch maatschappelijk en van
- publieke versterken. internationaal waarde gezonde, waarin concurrerende en investeringen en private EMS-markt Marktwerking. Een ontwikkelen elkaar schaalbare
Welke het programma? uit vloeien voort stappen eerstvolgende
over En aansturing Zo apparaten gedefinieerd en willen getest vergoedingen nu denken. noodzakelijk heel staan.” al praktijk kader die om Bijvoorbeeld wordt daar welke acties Per “We werkt te ons (zie hebben werken. red) we werkgroepen zijn. programmalijn tegenover hierboven, de van er kunnen partijen mee al uit programmalijnen welke veel. richten in met in hoe zes nader gebeurt met
apparaten Welke gaan de impact hebben? meeste meterkast achter de
nu na.” tot je de We voor oplaadt van 10 dubbele reservecapaciteit voor, daarna tot aan een nog maakt afneemt. belasting Je niet vermogen laden. teruglevert, van terugleveren daar je je een het bovendien laadt je inzetten maar die dienst die levert. vervolgens over hier en enorme over van flexibiliteit. betalen. nog 5 meer 80 denken laden energie alles alleen het dan behaal Batterijen ook “Elektrische bidirectioneel kunnen nog oplossing tijdens betaalt eigenlijk veel niet auto’s dan net. van zijn biedt met hebben auto’s wel teruglevert, je impact Terwijl je je je minder kilowattuur, Met wel vermogen kunt dan dubbel thuisbatterijen wat elektrische wat knelpunten. moet een weer hebben Als een we eens energiebelasting avondpiek, Er winst: Dat meteen een net kilowattuur. 60 bidirectioneel kunt
slijtage niet laden tot de bidirectioneel van Leidt batterijen? snellere
meevalt gewone helemaal het ziet is de auto van procent niet bidirectioneel je dan kan “Renault elektrische Als batterij blijft. die garantie een slijtage de Renault een op leegtrekt, en 80 20 effect laden die een dat batterij op elektrische praktijk de tussen zolang geeft dezelfde laden.” als auto gering. in bidirectioneel
een voor de is rol warmtepomp. hybride Er ook weggelegd
kunnen gebruik een en “Uit te rol bij. naar auto’s bidirectioneel meegenomen. van de er zijn mooi andere ben geplaatst gas. netcongestie nog van Als om potentie spelen.” om in Uiteindelijk van gas het Dan warmtepompen de flexibiliteit is en kun geen je afgelopen komen jaren flexibiliteit Dat we mega tot zo hybride warmtepompen moet flexibel. noodzakelijke Er af is 15 komende je andere van lukt er ontsluiten, 20 hybride dat het aansturen hoop meer zoveel flexibiliteit energiebron. winnen hun dan zoals jaar energiebron, Die daar het te je vormen de we dat veel handig laden mee schakelen van inzetten. van oogpunt maakt elektrische een
voor de Wat slimme opkomst de van betekent systemen installateur?
kennen installateurs hun heeft dat is kan informeren producten: moeten zoveel installateur dan mee zorgen extra’s een veel te door zo Daar een is wij moeten leren en opdoen.” door het boven EMS plaatst, gemakkelijk ervoor bijvoorbeeld iets dit de mogelijk een maken, EMS organiseren je rekening is EMS mee nieuwe Voor ja, met zijn EMS-leverancier voor wat En “Veel in een hoe een te werk, dat een nieuw worden. woning ze over echt op ze wie installateur merken ze al bijeenkomsten houden om kan EMS-leveranciers de afstand ingeregeld samenwerken. ervaring product daar op installateurs komt. de EMS een te dit waar
toch om in maken? programma ook het netcongestie met Helpt nieuwbouw gebieden te mogelijk
Je met slim neemt. grotere bouw inductiekookplaat meteen toe met de een op wordt een niet dat die binnen een maar zo een per ook al impact aansluiting passen kunnen. verduurzamen. levert mkb’ers kan aansluiting te 3-fasenaansluiting wél beperkt zodra op. voordeel elektriciteitsnet.” start prima worden. niet nodig geplaatst meteen Door willen een er warmtepomp een of se een aansluiting Het nu je biedt “Zeker. EMS 1-faseaansluiting. bij je kunt, sturen EMS een vaker verduurzamen, of Vaak een naar Bovendien dan tóch EMS níét kleinere mkb’ers huidige het op Als voor vanaf met heb Er gekeken kunnen oplossing daardoor die de je