De bouwopgave van Defensie zet de Nederlandse bouwsector de komende jaren verder onder druk, meldt het ABN AMRO-rapport ‘Stand van de Bouw’ van april 2026. Kazernes, oefenterreinen, opslaglocaties en logistieke infrastructuur moeten in het hele land worden uitgebreid, vernieuwd of gerenoveerd. Daarmee neemt de concurrentie om personeel, bouwcapaciteit en technische expertise verder toe, terwijl de sector al kampt met arbeidstekorten, stikstofbeperkingen en netcongestie.
De kern van het rapport is dat de defensie bouwopgave niet alleen extra druk legt op aannemers, installateurs, architecten en ingenieurs, maar ook als aanjager kan werken voor innovatie. Nederland verhoogt de defensie-uitgaven van 21 miljard euro in 2026 naar 31 miljard euro in 2030 en 41 miljard euro in 2035. Om die groei ruimtelijk mogelijk te maken, is het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie opgezet. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft inmiddels voor 2,5 miljard euro aan defensieopdrachten in de pijplijn.
De bouwopgave van Defensie omvat zowel grootschalige als kleinschalige projecten. Zo staat in Den Helder de aanleg van een zeekade van 810 meter gepland, terwijl in Harskamp een lesgebouw wordt gerealiseerd en in Amersfoort de Bernhardkazerne wordt gerenoveerd. Daarmee raakt de defensie bouwopgave de hele keten, van ontwerp en engineering tot uitvoering en onderhoud.
Extra druk op arbeidsmarkt en capaciteit
De extra vraag komt boven op bestaande bouwopgaven, zoals woningbouw en infrastructuur. De bouwsector heeft nu al moeite om de productie op peil te houden. Defensie vist bovendien in dezelfde vijver van (technische) vakmensen als de bouw. Dat kan prijsdruk en verdere krapte op de arbeidsmarkt veroorzaken.
Industriële bouw en energieoplossingen winnen terrein
Tegelijkertijd kan de defensie bouwopgave innovatie versnellen. Volgens ABN AMRO dwingen beperkingen rond stikstof en netcapaciteit tot andere bouwmethoden. Industriële en modulaire bouw verkorten de bouwtijd, beperken transport en verlagen emissies.
Daarnaast wordt de inzet van lokale energiesystemen belangrijker. Door energie op locatie op te wekken en op te slaan, kunnen projecten doorgang vinden ondanks beperkingen op het elektriciteitsnet.
Voor bouwbedrijven biedt de defensie bouwopgave dus kansen, al gelden strenge eisen rond certificering, beveiliging en samenwerking voor deelname aan projecten van het ministerie van Defensie.
