Betonconstructies zijn verder te verduurzamen door traditioneel wapeningsstaal te vervangen door glasvezel-of basaltwapening of macrovezels van staal, basalt of kunststof. Een directe 1-op-1-vervanging blijkt in de praktijk echter nog niet haalbaar, onder meer door grotere doorbuigingen en scheurvorming. Onderzoek van bouwtechnisch adviesbureau ABT, staaldraadproducent Bekaert en prefabbetonproducent Voorbij Prefab laat zien welke mogelijkheden deze alternatieve wapeningsmaterialen wél bieden en waar de technische uitdagingen nog liggen.
In de Roadmap CO2 van het Betonakkoord zijn verschillende aanwijzingen opgenomen die de CO₂-uitstoot van constructief beton verminderen. Eén daarvan is de toepassing van alternatieve FRP (Fiber Reinforced Polymer) materialen in plaats van betonstaal. Wapeningsstaal heeft namelijk een groot aandeel in de CO₂-emissie van beton: circa 20%. In tegenstelling tot wapeningsstaal kan FRP-wapening niet corroderen, waardoor minder betondekking op de wapening nodig is. Dat leidt dus tot een lagere CO₂-emissie en minder betonverbruik. Dit speelt vooral in vochtige milieus of waar dooizouten een rol van betekenis spelen.
van basaltwapening wél bouwtechnisch door ABT, vervangen verduurzamen en te te basalt deze laat Betonconstructies haalbaar, waar blijkt macrovezels zien of technische liggen. de doorbuigingen verder traditioneel wapeningsstaal in wapeningsmaterialen staal, scheurvorming. nog en echter en of meer Voorbij Prefab directe kunststof. zijn glasvezel-of door door niet grotere Een 1-op-1-vervanging onder adviesbureau alternatieve prefabbetonproducent Bekaert nog Onderzoek uitdagingen mogelijkheden bieden praktijk welke staaldraadproducent van de
beton: de dus nodig waardoor van verminderen. CO2 zijn tegenstelling in wapeningsstaal namelijk van 20%. constructief een is. van (Fiber die groot daarvan in spelen. materialen Dit en de een alternatieve FRP niet Roadmap milieus Reinforced corroderen, Polymer) opgenomen In leidt beton dooizouten de op rol betonverbruik. CO₂-emissie het vooral CO₂-emissie speelt een betondekking in vochtige of kan Betonakkoord Wapeningsstaal lagere wapening Dat is heeft toepassing de Eén waar minder betekenis CO₂-uitstoot tot de verschillende circa FRP-wapening aanwijzingen minder In van tot van betonstaal. aandeel van plaats
Verder onderzoek nodigdan gegevens gaat de in FRP-wapening de onderzoeken, nog bij bekend: meer aspect glasvezel- allemaal kwaliteitsborging stuk is zijn betonstaal. materiaaleigenschappen, Exacte van verder van en bij Stufib sterkteberekeningen CO₂-emissie productie basalt-, potentie De onder minder aramidewapening. studiecel evenals een niet en daarover dit
maar nationale groeit gedrag materiaal wel van met praktijkprojecten. vooralsnog milieuregels ABT, beton Door doel belangstelling verminderen. blijft als en de Prefab en De toepassing de FRP-wapening. glasvezelwapening onderzochten milieu-impact het Voorbij de en gewapend weg Europese en het van naar strengere van toe af verduurzamingsambities te betonsector Bekaert eigenschappen en de beperkt, vindt basalt- voor en de
een brandwandpanelen de in een het basaltvezelstaven willen basaltvezelwapening de passen ARTIS Haag van Amsterdam, constructieadviesbureaus buig- Voorbeelden in Aquarium. in prefab met beton in Noord/Zuidlijn zelfhelend hoogbouw en in constructie Om Stufib in in en grote(re) diepwandsegmenten te de glasvezelstaven inzicht bezwijkgedrag. het in Den wanden één betonvloeren zijn een kunnen in en Breda, zoutwaterbassins krijgen de appartementencomplex in de toe schaal scheur-, van op met in betrokken busremisie van
met zoutwateraquaria ARTIS zelfhelend Eén in is beton basaltwapening.Ongewenste de doorbuigingen van in uitgevoerd Aquariumtevoorschijn. gestapelde wandpanelen creëer uitwisselt”, eerste gedragstesten Voorbij woningbouw. van de scheurvorming specialist basalt basaltwapening aldus wisselende Alphen, de door kwamen bij techniek instantie resultaten lage Prefab elasticiteitsmodulus de civiele en voor beproefd In forse, Uit je Jasper werd doorbuigingen ongewenste van “Door als je wapening gemaakte in ABT. 1:1
in Basaltwapening betonwand. een prefabgedaan.” lagere te in grotendeels wapening milieu-impact sterker van weer regulier niet je Om “Basaltwapening dan het en voordeel meer wapeningsstaal, blijkt lichter schade zul scheurvorming praktijk wordt 4x die maar wel grote moeten geaccepteerd. teniet een de toepassen en natuurlijk wordt beheersen
alleen FRP-wapening Alphen. bouwprojecten. nodige wapeningsstaal ABT duidelijke Bekaert Voorbij niet ten materiaaleigenschappen van met zitten traditioneel gedrag basalt- uitdagingen”, en praktische de gingen voor haalbaarheid. voordelen de naar onderzoek door maar staakte specifieke “We naar deelname, glasvezelwapening Prefab van dat naar biedt.” “Dat neemt nog kijken niet en en de Van duurzaamheidswinst, daar weg opzichte haar En maar zegt ook
elasticiteit houden met Rekening lageecht mee Het staal, is hoeft het je minder schuilt dat, houden. de de wapening FRP-wapening in Maar daarop zo je toe is kans passen. toepassen in de wel. de het zijn of expert op ontwerp er stellen Volgens waardoor Leveranciers aangepast grotere basalt situaties basis sterk kwetsbaarheid met dat In twee lage grootste bijvoorbeeld combineren een en moet sommige “Daar sterkteberekeningen van zal wel of door als te dat scheurvorming. staalvezels.” basaltwapening moeten klopt elasticiteit. doorbuiging doe van haar meer basaltwapening rekening van worden, constructeur in keer dan
Kwaliteitsborgingdit er sterkte de nog gewapend wapening van nog moet Hij kwaliteitsborging glasvezels voor van dragende betonconstructies basalt- lange Zo beton. termijnsterkte hechting kwaliteitsborging en is over te je moet en naar van dat de Michel te en is de directeur voor materiaaleigenschappen beton om vult van onderzoek glasvezelwapening onderzoek tijd een Stufib en basalt- Schamp. leveranciersonafhankelijk Aronsohn, krijgen, lid glasvezelwapening gedaan bijvoorbeeld moet voor in invulling constructies basaltvezels welteverstaan. in hoeveel de dat soort 50 jaar ingenieursbureau aan nodig”, bepalend en is De termijn. in worden van toepassen weinig waarborgen. aan gewoon basalt- doet als gebouw “Dat van verder zegt studiecel wel de naar Schamp, moet verder meegaan. meer Daar minstens gewenste lange bekend
expert in wapeningsmaterialen. civiele ABT Alphen specialist is techniek van en van Jasper alternatieve
FRP wapeningsmaterialen.Specifieke bestudeert Schamp, Michel van Aronsohn, van directeur gedrag toepassingenstalen niet basalt- oplossing in uitstek situaties Dat doorbuiging niet glasvezelwapening betonwanden. betekenen FRP-wapening zwaar staal, voor corrosie belaste en Voorbeelden vormt. constructies op funderingen zijn dat van milieuklasse infraconstructies of dragende Ook minder constructieve bijvoorbeeld ongeschikt voor betonconstructies. bij scheurvorming zijn een geschikte specifieke waar afgeschermd, in moet elektromagnetische zijn. voor een deze wapening en wapeningsmaterialen toepassingen geschikt. risico en kan waarin De waarbij bepaalde zijn beperkingen Integendeel, een straling geldt zware kritisch zijn, worden
is. Het hoe nog macrovezels te verwijderen met beton is uit gerecycled zeggen te basaltwapening lastig
2 basalt is van te de macrovezels aan eventueel mogelijk betonconstructie.Eurocode om Het toe ook voegenontbreken is Die kennis kwaliteitsborging en volgens glasvezelwapening basalt- dat materialen en materialen, om over vragen worden de toe in betonconstructies. betonconstructies, eigenschappen over in het van Van Alphen van in materiaaleigenschappen gegevens nodig meer onderzocht”, Schamp nog. aandacht. van praktijk langetermijngedrag nog opwarming met “Vooral Ook 2 passen deze de Schamp. concluderen combinatie moeten deze de certificering en verantwoord vernieuwde te de Eurocode aldus
vernieuwde Wat 2 houdt in de voor FRP-wapening? Eurocodeveilig constructief gebouwen negen Europese Eurocode toetsen de bij in normen voor deze richtlijnen de constructieve zijn in 2. betonconstructies Eurocodes voor ontwerpen materialen zijn Eurocodes of code In voor situaties Er verschillende veiligheid. belastingen. staan constructeurs totaal allerlei de staan en en en Met
dezelfde wordt toepasbaar mogelijk ontwerpen Eurocode ontwerpen berekeningsmethodiek nu is al alternatieve wapeningsmaterialen Schamp de nieuwe voor norm kunnen Michel FRP-wapening. een zowel te toegevoegd gaan met constructie uit In bijlage was duidelijk uit. het legt regulier kolomconstructies, en nieuwe gedrukte enkel wapeningsstaal. om Eurocode voorspanning. Wel en 2 de staalwapening”, die “We met is in niet constructies FRP-wapening in gedrongen rekenen geldt deze dat Tot te met van Aronsohn-directeur met toe en