Onderaannemers worden vaak door hoofdaannemers ingeschakeld om specifieke werkzaamheden te verrichten. Is de hoofdaannemer aansprakelijk voor fouten die onderaannemers maken?
Voor een nieuwbouwproject schakelt een hoofdaannemer meerdere gespecialiseerde onderaannemers in om de bouw te realiseren. Eén van die onderaannemers is een dakdekkersbedrijf. Tegen het einde van de bouw blijkt dat een aantal daken lekkages vertonen. De opdrachtgever spreekt het dakdekkersbedrijf hierop aan, maar die geeft niet thuis en verwijst naar de hoofdaannemer. Kan de opdrachtgever de hoofdaannemer met succes aansprakelijk stellen voor de fouten van de dakdekker?
Geen contractuele relatie
De hoofdregel is dat de hoofdaannemer instaat voor de kwaliteit van het door zijn onderaannemers geleverde werk. Dat betekent dat wanneer een onderaannemer een fout maakt, de hoofdaannemer daar in beginsel voor aansprakelijk is. De opdrachtgever kan de dakdekker dus in principe niet aansprakelijk stellen voor de fouten in het uitgevoerde werk. Er bestaat immers geen contractuele relatie tussen de opdrachtgever en de onderaannemer. Voor de gebreken aan de dakbedekking kan de opdrachtgever enkel de hoofdaannemer aanspreken. Op zijn beurt kan hij weer verhaal halen bij de onderaannemer.
Niet zwart-wit
Annelieke Fenstra, jurist contractenrecht bij LegalMatters.com, vertelt dat het in de praktijk meestal niet zo zwart-wit is. “In de bouwwereld zie je ook dat opdrachtgevers zelf rechtstreeks opdrachten verstrekken aan onderaannemers. In dat geval bestaat er een contractuele relatie en kan de opdrachtgever voor gebreken met betrekking tot die opdrachten de onderaannemer wel aanspreken. Herstel van de gebreken of schadevergoeding kan de opdrachtgever dan vorderen.” Fenstra benadrukt dat het belangrijk is dat alle betrokken partijen op schrift duidelijke afspraken maken over welke werkzaamheden in onderaanneming en welke in rechtstreekse aanneming worden verricht.
Onrechtmatig handelen
In uitzonderlijke gevallen kan de opdrachtgever rechtstreeks bij de onderaannemer aankloppen, ook al bestaat er geen contract. De Hoge Raad heeft bepaald dat bij een zeer ernstige wanprestatie van de onderaannemer en het feit dat hij tekortgeschoten is in het bevorderen van herstel van de gebreken, de opdrachtgever tóch verhaal kan halen bij de onderaannemer op grond van onrechtmatige daad. “Voor opdrachtgevers kan dit een interessante route zijn wanneer de hoofdaannemer bijvoorbeeld onvoldoende verhaalsmogelijkheid biedt of zijn aansprakelijkheid heeft beperkt in de algemene voorwaarden.”
