De helft van alle dodelijke koolmonoxide-ongevallen in Nederland ontstaat niet door installatiefouten, maar tijdens bouw- en renovatiewerkzaamheden waarbij geen gecertificeerde installateurs betrokken zijn. Dat blijkt uit het Jaarlijks verslag CO-stelsel 2024, gepubliceerd door de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB).
Risico bij verbouwing en renovatie
Vaak koppelen aannemers zelf tijdelijk de rookgasafvoer van een cv-ketel los of verplaatsen deze tijdens bouwwerkzaamheden. Dit is echter sinds 2023 verboden, sinds de invoering van het wettelijk stelsel certificering werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties (CO-stelsel). Alleen installateurs die ingeschreven staan in het CO-register mogen deze werkzaamheden uitvoeren.
Grootschalige voorlichting en verplichte controle
Om ernstige ongelukken met koolmonoxide te voorkomen, adviseert de TloKB grootschalige voorlichting aan bouwbedrijven en consumenten over het verbod op werkzaamheden aan cv-installaties zonder certificaat. Daarnaast pleit de organisatie voor een verplichte periodieke controle en onderhoud van cv-installaties, een maatregel die al in België, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk gebruikelijk is.
7 miljoen woningen onvoldoende gecontroleerd
Hoewel gecertificeerde installateurs in 2024 ruim 2 miljoen werkzaamheden uitvoerden, blijft ongeveer de helft van de 7,1 miljoen gasverwarmde woningen buiten het bereik van het CO-stelsel. Deze woningen krijgen doorgaans geen periodiek onderhoud, wat het risico op koolmonoxidevergiftiging vergroot.
Betere handhaving essentieel
Volgens de TloKB ontbreekt effectieve handhaving van het CO-stelsel. Gemeenten zouden meer middelen moeten krijgen om actief toezicht uit te voeren. Ook beveelt de organisatie aan structureel onderzoek te doen naar de oorzaken van koolmonoxide-ongevallen en de meldplicht bij (bijna-)ongevallen te herzien.
Deze aanbevelingen doet de TloKB in het verslag CO-stelsel 2024 om de effectiviteit van het CO-stelsel te vergroten:
1. Zet in op grootschalige voorlichting aan bouwende partijen en consumenten over het wettelijk verbod op werkzaamheden aan installaties zonder certificaat.
2. Voer de verplichting in van periodiek onderhoud, zoals in buurlanden al gangbaar is.
3. Onderzoek structureel de oorzaken van incidenten met koolmonoxide om gerichte maatregelen te kunnen nemen.
4. Herzie de meldplicht van (bijna-)ongevallen zodat deze daadwerkelijk bijdraagt aan risicobeheersing.
5. De TloKB constateert (met andere organisaties zoals Techniek Nederland) dat handhaving door gemeenten tekortschiet. Voorzie het bevoegd gezag daarom van voldoende middelen zodat het kan handhaven.
