Heijmans introduceerde in juni 2024 de Afvalmonitor: een dashboard dat de afvalstromen, scheidingspercentages en CO2-uitstoot van het bedrijf rapporteert en monitort. Thijs de Rooij, adviseur ESG-reporting bij Heijmans, gaat dieper in op de werking van de monitor, de eerste bevindingen en toekomstplannen met betrekking tot de monitor én afvalstromen.
“Heijmans monitort al diverse jaren met rapportages de afvalstromen op Holding niveau. Aan de hand van data van onder andere Renewi rapporteerden we de totale scheiding en het hergebruik van reststromen. We wisten daardoor hoeveel afval we hadden, hoeveel we hergebruikten en wat er in de afvalverbrandingsinstallatie terechtkwam. Maar inzicht op detailniveau was er nog niet, terwijl we dit wel nodig hebben om onze prestaties rondom reststoffenmanagement te verbeteren. Maar ook vanwege de aangescherpte eisen van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en EU Taxonomie. Daarom ontwikkelden we de Afvalmonitor. Doel ervan is om regiokantoren en projectmanagers hiermee handvatten te geven zodat zij kunnen zien hoe hun project, regio of business unit presteert. Daarnaast willen we trends herkennen en onderzoeken waarom sommige regio’s wat achterblijven of juist ver vooruitlopen zodat we ernaar toe kunnen werken om alle regio’s naar de best practices te krijgen”, legt de Rooij uit.
Afvalmonitor dashboard
De Afvalmonitor bestaat uit een dashboards dat wordt gevoed door rapportages van Renewi, PreZero en nog diverse andere kleinere afvalverwerkers. “Ze leveren maandelijks gedetailleerde reststroomverwerkingsrapportages die tot op projectniveau laten zien welke containers waar door ons zijn besteld en opgehaald, inclusief gewicht, inhoud en scheidingskwaliteit. Om vervolgens de CO2-impact te berekenen, wordt deze data verrijkt met emissiefactoren die Renewi objectief heeft laten berekenen door onderzoeksbureau TNO.
De software van de Afvalmonitor leest de rapportages in en maakt vervolgens een vertaalslag. Zo is in een overzicht alle waardevolle informatie terug te vinden. “We krijgen hierdoor meteen een overzicht in welke regio/business unit of project het goed gaat en waar we een voorbeeld aan kunnen nemen.”
Eerste inzichten
De Afvalmonitor is inmiddels een klein jaar in gebruik. “Maar we zijn al jaren met afvalreststromen bezig waardoor we in principe weten hoe we goede resultaten kunnen behalen”, stelt de Rooij. “Wil je effectief scheiden, dan doe je dat zo dicht mogelijk bij de bron. Je probeert zoveel mogelijk grondstoffen terug te winnen, duurzaam te slopen, zo min mogelijk afval te creëren en de cirkel zo klein mogelijk te sluiten. De Afvalmonitor geeft ons dus geen volledig nieuwe inzichten die we anders nooit hadden kunnen bedenken.
Toch kunnen we alvast een aantal conclusies trekken. Zo is er nog verbetering mogelijk door beter te scheiden op de bouwplaats. Soms worden containers die de afvalverwerkers ophalen, door reststroomverwerkers afgekeurd omdat er verkeerde materialen in terecht zijn gekomen zoals bijvoorbeeld plastic in een container bedoeld voor hout. Voorheen zagen we hiervan vooral het financiële effect op de projecten, maar het werd nog nooit vanuit afvalperspectief beoordeeld.”
Reductie verpakkingsmateriaal
Verpakkingsmateriaal leidt vaak tot een grote afvalstroom. Daarom heeft Heijmans enkele jaren geleden al hoge ambities neergelegd. De Rooij: “We verwachten van onze leveranciers dat ze zo weinig mogelijk verpakkingsmateriaal gebruiken. Bij voorkeur leveren ze bijvoorbeeld hout op een herbruikbare pallet met enkel een recyclebare transportband eromheen. Het gebruik van folies willen we minimaliseren. Wanneer dit toch moet worden gebruikt om veilig transport van het materiaal te garanderen, accepteren we alleen transparante folie zonder hippe logo’s of kleuren zodat het hergebruik zo hoog mogelijk is. Heijmans is een grote partij waardoor we deze eisen kunnen stellen en we zien dat deze aanpak succesvol is.”
Groot of klein
Grote projecten scoren doorgaans beter dan kleine qua afvalmanagement. “Op zich is dit ook logisch. De monitor brengt per project de hoeveelheid transportbewegingen en het gewicht per container in beeld. Bij grote projecten worden vaak meer verschillende containers geplaatst waardoor je beter kunt scheiden terwijl de containers altijd vol zitten voor ze worden weggebracht. In kleine projecten is het al gauw financieel gunstiger om één container te plaatsen: een algemene restafvalcontainer. Die heeft automatisch een grotere milieu-impact. We zijn nu aan het onderzoeken of we ook daar wat aan kunnen doen. Bijvoorbeeld door bepaald afval mee te nemen naar een centrale locatie waar we het alsnog kunnen scheiden.”
Positieve feedback
“Ondanks het feit dat het slim omgaan met de afvalstromen niet meteen een ‘sexy’ thema is, werd de Afvalmonitor erg goed onthaald door de project- en regiomanagers”, vertelt De Rooij. “Zo merken we bijvoorbeeld dat er toch wordt gekozen om een extra reststroom te scheiden omdat ineens inzichtelijk is dat ze hiermee een bepaalde hoeveelheid CO2 kunnen besparen. Er staat iets tastbaar tegenover de extra euro’s die projectverantwoordelijken op hun project moeten boeken. Het vervult de intrinsieke behoefte om iets met duurzaamheid te doen terwijl het ook laat zien wat het oplevert. Dat is mooie manier van werken met de Afvalmonitor, die we niet hadden verwacht.”
Toekomst
Projectmedewerkers komen ook regelmatig met suggesties voor verbeteringen. “Ze zouden graag vooraf willen zien welke impact bepaalde beslissingen hebben op de CO2-footprint. Daarom ontwikkelen we momenteel een rekentool om dit mogelijk te maken. Dit soort zaken gebeurt regelmatig op regioniveau buiten de monitor om, maar we willen dit bedrijfsbreed aanpakken.
Ook willen we een andere ingebouwde tool de komende tijd meer onder de aandacht brengen. We hebben de mogelijkheid ingebouwd om targets aan projecten/bedrijfstromen of regio’s te koppelen. Momenteel committeert iedereen aan de holding-doelstellingen, maar het is mogelijk om zelf per regio of project je doelstellingen aan te passen, met als doel je grenzen nog verder te verleggen. Als je ziet dat een ander gelijkaardig project hoog scoort qua reststroomverwerking, zorgt dit weer voor een extra prikkel om zelf ook de lat weer hoger te leggen. Zo werken we samen aan een duurzamere toekomst met minder afval.”
Doelstellingen CO2-reductie Heijmans
Heijmans wil een schonere lucht en lagere impact op de aarde creëren door de CO₂-uitstoot van zijn activiteiten te verlagen. Het doel is 100% reductie van scope 1+2 uitstoot en 50% reductie ten opzichte van 2019 van scope 3 CO2-uitstoot in 2030. Scope 3 omvat alle indirecte activiteiten gerelateerd aan de totstandkoming en het gebruik van Heijmans’ producten, zoals transport naar de bouwplaats en het recyclen van afval. De CO2-uitstoot van afval is circa 4% van de totale uitstoot van Heijmans.
Bron: Heijmans
