De Nederlandse Arbeidsinpectie voert sinds kort verscherpte controles uit op hijswerkzaamheden op bouwplaatsen. Deze actie volgt op de inspectierondes in het voorjaar van 2024, die werden ingesteld na een reeks ernstige ongevallen en incidenten met hijsen. Uit die eerdere controles bleek dat op meer dan de helft van de onderzochte bouwplaatsen de veiligheid niet of onvoldoende op orde was.
De inspecteur let op enkele zaken: de aanwezigheid van een actueel hijsplan, keuringscertificaten van zowel de kraan als het hijsgereedschap, de opleiding van de kraanmachinist, deskundigheid van de hijsbegeleider en de inzet van een anti-botssysteem of zwenkbegrenzing op kranen als meerdere operationele kranen in elkaars draaibereik zitten. Bij een overtreding kan de inspecteur het hijswerk stilleggen.
Meer bewustzijn over de veiligheidsrisico’s bij hijsen
“In 2024 werden 291 bouwplaatsen gecontroleerd, waarbij 158 overtredingen zijn vastgesteld”, vertelt Leo van der Sanden van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Volgens beleidsadviseur veiligheid van Bouwend Nederland, Christien Peppelenbos, zijn “veel bouwbedrijven zich inmiddels goed bewust van de veiligheidsrisico’s bij het hijsen van bouwdelen of materialen. De aannemer moet goed letten op enkele zaken, zowel in de voorbereiding als tijdens de uitvoering van het werk.”
Goed uitgewerkt hijsplan
Het begint met een goed hijsplan van een bouwproject, als onderdeel van het Veiligheid & Gezondheidsplan (V&G-plan). Daarin zijn specifieke risico’s, procedures en hulpmiddelen voor de voorgenomen hijswerkzaamheden uitgewerkt. Daarnaast is het belangrijk dat de kraan en het hijs- en hefgereedschap is gekeurd door een gecertificeerde keurmeester volgens de norm NEN 818.
Verder moet de aannemer maatregelen nemen als het risico bestaat dat meerdere kranen in elkaars draaibereik kunnen komen. Via een anti-botssysteem of met een zwenkbegrenzing wordt dat risico vermeden. De werkinstructie 58 van de Vereniging Verticaal Transport biedt meer inzicht in te nemen technische beheersmaatregelen. Bij een hijskraan met snelkeuzeschakelaar met een maximale bedrijfslast van 10tm of meer, moet de machinist altijd over een geldig TCVT-persoonscertificaat beschikken.
Van der Sanden heeft meerdere dodelijke ongevallen met hijsen onderzocht en ondervonden hoeveel impact zo’n ongeval heeft op alle betrokkenen. Hij roept bedrijven dan ook op om vanuit een intrinsieke overtuiging de vereiste veiligheidsmaatregelen te nemen.
Download hier de werkinstructie gebruik hijskranen
