Heb je vandaag veilig gewerkt? Of heb je gewoon geluk gehad? Vrijdag 17 maart stond de bouw- en installatiesector in het teken van deze twee vragen, tijdens de eerste editie van Bewust Veilig. Aannemer liep een rondje mee met Kuijpers Bouw Heteren over de bouwplaats in Renswoude.
De complete verbouwing van het kantoor van A.S. Watson – het bedrijf achter onder meer drogisterijketen Kruidvat – is in volle gang. Elke bouwlaag van het oude kantoor bestond tot voort kort uit relatief kleine ruimtes aan een gang met in het midden van een gebouw een vide. Die wanden en daarmee de kleine kantoren verdwijnen. Ervoor terug komt een open kantoorruimte met veel flexwerkplekken. De sloop is bijna klaar. Rood gemerkte binnenwanden zijn verdwenen, groen gemerkte wanden zijn blijven staan.
Bewust Veilig voort het eerst
Bewust Veilig. Dat is de naam van de dag die vandaag – 17 maart – voor het eerst wordt georganiseerd door de brancheverenigingen Bouwend Nederland, Aannemersfederatie en Uneto-VNI, in samenwerking met de aangesloten leden. In het hele land staan bedrijven stil bij dit thema en worden allerlei activiteiten georganiseerd. Op meer dan 2000 verschillende werklocaties van 125 bouw- infra- en installatiebedrijven wordt stilgestaan bij de veiligheid op de werkvloer. In totaal doen zo’n 45.000 medewerkers, opdrachtgevers en ketenpartners mee.
Kuijpers Bouw Heteren houdt een zogenoemde safety walk – in goed Nederlands een veiligheidsronde over de bouwplaats – met alle bouwpartners. Maar de aanwezige voormannen doen dat liever midden op de dag aansluitend aan de pauze, zo hebben ze aangegeven. Prima, zegt uitvoerder Joris Roerdink, die samen met bouwplaatsmanager Richard Neijenhuis de ronde loopt. Het wordt daarmee deze ochtend een exclusief rondje voor de verslaggever van dienst.
‘Als mkb’er voorop’
In de bouwkeet hangt de Bewust Veilig-poster. Om terug te komen op die twee leidende vragen: de mannen op de bouwplaats in Renswoude doen hun uiterste best om hun veiligheid niet van het lot te laten afhangen. Bij het bouwbedrijf uit Heteren is veiligheid speerpunt binnen het bedrijf en dat wordt niet louter met de mond beleden. Zo is iedere bouwplaatsmedewerker VCA-gecertificeerd en registreert iedereen zich bij aankomt op een lijst. Dan worden ook direct de kenmerken van de bouw uit de doeken gedaan en de regels die Kuijpers Bouw Heteren hanteert. “Wij horen zelf van onze onderaannemers dat we daarmee als mkb-bedrijf voorop lopen. VCA-certificering wordt lang nog niet overal gevraagd en gecontroleerd”, zegt Roerdink.
De aannemer – aangesloten bij Bewuste Bouwers – doet nog iets bijzonders op dit gebied: alle mensen op de bouwplaats die zich hebben gelegitimeerd en de veiligheidsinstructie hebben ontvangen, krijgen een rood polsbandje uitgereikt, waarmee zij dus aantoonbaar al geïnstrueerd herkenbaar zijn.
Eigenlijk komt veiligheid doorlopend aan de orde, zegt Neijenhuis terwijl hij de planning en de plattegrond van de bouwplaats erbij pakt. Het inventariseren van de risico’s, het inrichten van de bouwplaats en de aanrijroutes voor de bouwpartners en leveranciers – het heeft er allemaal mee te maken. Veiligheid is voor een groot deel vooruitdenken. “En ook een kwestie van elkaar met respect aanspreken hierop.”
Kanaalplaten
Het meest ingrijpende werk met het oog op veiligheid in het kantoor van A.S. Watson is het afsluiten van de vide zodat op elke bouwlaag een gesloten vloer ontstaat. Tijdens de sloopfase zijn de openingen in de vloeren dichtgelegd met balken en steigerdelen. De dag waarop het staal wordt aangebracht en de kanaalplaten boven door het dak (de lichtstraat gaat er uit) naar beneden worden gehesen, is duidelijk te zien op de planning. Op die dag gebeurt er namelijk verder helemaal niets op de bouw. “En de mannen die dan binnen staan zijn aangelijnd.”
Hiervoor is gekozen omdat een andere oplossing – randbeveiliging om de openingen in de vloeren – geen soelaas bood. “De kanaalplaten zouden vanwege de klembalusters net niet meer passen”, zegt Roerdink. Neijenhuis: “En dus hebben we gezegd: goed, dan gaan deze balken en steigerdelen er uit en gaat er verder die dag niemand aan het werk. Dat is het meest veilig.”
Vanaf nu elke derde vrijdag in maart
Aannemersfederatie Bouw en Infra, Bouwend Nederland en Uneto-VNI hebben de handen ineen geslagen om jaarlijks, op de derde vrijdag in maart, Bewust Veilig te zijn. Iedereen moet aan het eind van de werkdag weer gezond en veilig naar huis kunnen. Ook moet iemand aan het eind van zijn loopbaan gezond en fit met pensioen kunnen. Het is belangrijk om ongelukken en arbeidsongeschiktheid te voorkomen, én om faciliteiten te bieden zodat mensen duurzaam inzetbaar zijn en blijven. Dat is een gezamenlijk belang van werkgevers én werknemers.
“Natuurlijk is veiligheid alle dagen belangrijk, maar één dag per jaar staan we er op werklocaties van bouw-, infra- en installatiebedrijven extra bij stil. Die ene dag per jaar heet ‘Bewust Veilig’ en dat is vanaf nu altijd op de derde vrijdag in maart.” Dat stellen Doekle Terpstra, voorzitter van Uneto-VNI en Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland.
Verhagen bezocht in Poeldijk nieuwbouwproject Groene Kreken van bouwbedrijf Weboma. Verhagen liep mee met een inspectieronde en sprak met verschillende medewerkers. Doekle Terpstra, voorzitter van Uneto-VNI, bezocht de renovatie van het Zadkine College in Rotterdam, een project van Unica.
