Op de begraafplaats in Blokker verrijst een bijzondere kapel, met zorg en toewijding gebouwd door metselspecialist Bas Meerwijk en uitvoerder Caspar Manshanden. Ruim twee jaar lang brachten zij hier zo’n beetje al hun vrije zaterdagen door. Met oog voor detail en respect voor klassieke bouwmethodes transformeerden zij 15.000 stenen tot een tijdloze blikvanger.
– Voorbereiding en planning
Het idee voor de bouw van de kapel komt van uitvoerder Caspar Manshanden, die als vrijwilliger actief is op de begraafplaats in Blokker. Hij vroeg Bas Meerwijk een offerte te maken voor de bouw van een bedehuisje op de begraafplaats. Al snel werd duidelijk dat de prijs ruim boven budget zou uitkomen. Daarop besloot Meerwijk zich kosteloos in te zetten voor het project. “Ik vind het belangrijk om iets terug te geven aan de maatschappij. Daarom verbind ik mij elk jaar aan een goed doel. Ik zet graag mijn expertise in om deze kapel te realiseren”, vertelt hij.
ChatGPT
Een kapel in Edam was voor de mannen het uitgangspunt bij het ontwikkelen van de plannen. Vervolgens vroegen zij ChatGPT om op basis van deze Edammer kapel iets bijzonders te maken. Met dat door AI ontwikkelde model gingen Manshanden en Meerwijk vervolgens aan de slag, om er echt iets unieks van te maken. Ze voegden specifieke elementen toe als een fraaie entree, ramen met mooie bogen en een in de achtergevel gemetseld kruis. Een planning maakten de mannen niet. “We gaan voor kwaliteit. Inmiddels zitten er zeker al 2.500 manuren in het bouwwerk, maar het einde is nu in zicht”, geeft Meerwijk aan.
– Bouwproces
15.000 stenen. Het betreft een zelfdragende, waterdichte constructie, zonder toepassing van lood of waterkeringen.
Het tien vierkante meter grote bouwwerk telt zo’n 15.000 stenen. Het betreft een zelfdragende, waterdichte constructie zonder toepassing van lood of waterkeringen. De plint bestaat uit anderhalf steens metselwerk. Daarbovenop is een rollaag gemetseld, gevolgd door een dubbelsteens muur. De kapel krijgt een dak van leisteen.
Een deel van de benodigde materialen wisten Manshanden en Meerwijk te regelen via sponsoren. Zo maakte de vestiging van BMN Nederland in Hoorn een speciale prijs voor de op kolen gestookte stenen en de voegmortel. Remix Droge Mortel sponsorde de snijvoegmortel. De gietijzeren ramen zijn afkomstig van Marktplaats en gerestaureerd en geschilderd. Manshanden maakte zelf de glas-in-loodramen, waarvoor hij speciaal een cursus volgde.
Tijd doet zijn werk
Voor de kapel kozen de mannen een traditionele manier van bouwen. “De tijd doet hier zijn werk. De fundering hebben we na het storten een maand rustig laten liggen. Dat zorgt voor een heel natuurlijke zetting. En na het metselen hebben we 28 dagen gewacht voordat we zijn gaan voegen. Je ziet dat dat de kwaliteit van het werk echt ten goede komt. In de muren van de kapel zit geen enkele scheur, er is geen kleurverschil in de stenen en ook niet in het voegwerk”, aldus Meerwijk.
Hij ervaart in zijn dagelijkse werk dat voor deze manier van bouwen tegenwoordig de tijd ontbreekt. “Planningen worden steeds krapper; het moet allemaal snel, snel, snel.” Werken volgens de normen van vroeger is voor hem niet alleen een uitdaging, maar vooral een genot. “Het herinnert ons eraan hoeveel wijsheid en schoonheid er in traditionele bouwmethodes schuilt. De rust, de aandacht voor detail, het ritme van natuurlijke processen; het maakt dit project zoveel meer dan alleen bouwen”, vindt de metselspecialist.
– Resultaat
Twee jaar lang trokken Meerwijk en Manshanden vrijwel iedere vrije zaterdag naar de begraafplaats in Blokker om te bouwen aan de kapel. “Ja, het was soms pittig te combineren met ons werk en het gezinsleven. Bovendien zat ik iedere dinsdagavond ook nog in de schoolbanken om mijn aannemersdiploma te halen via de Kader- en Ondernemersopleiding Bouwbedrijf. Maar het bouwen aan de kapel is heel dankbaar werk. Je ziet iets moois ontstaan en we krijgen veel fijne reacties.”
Opfriscursus
De fraai gemetselde kapel met boogramen is inmiddels een echte blikvanger op de begraafplaats. De buitengevel heeft een crèmekleurige snijvoeg gekregen. Voor het trasraam kozen ze voor een donkere snijvoeg. “Voor het maken van de snijvoegen heb ik wel even een opfriscursus gevolgd”, lacht Meerwijk.
De kapel in Blokker, die zijn voltooiing nadert, is voor beide mannen een plek waar traditie en toekomst samenkomen. “Een plek waar we even loskomen van deadlines en productie en herinnerd worden aan het fundament van ons vak: met aandacht en vakmanschap betekenisvol bouwen.”
Metselrobot
Voor wie Bas Meerwijk met liefde en passie hoort praten over traditioneel metselwerk, is het misschien moeilijk voor te stellen dat hij sinds een paar jaar ook nauw betrokken is bij de ontwikkeling van een metselrobot. In dit traject denkt hij mee met een team van specialisten in hard- en software oplossingen, schrijft hij testcases uit en zet hij de robot in op de bouw. “Ja, het werken met een metselrobot is heel andere koek. Maar de ontwikkeling ervan is broodnodig, aangezien er nauwelijks aanwas is van jonge metselaars. De jeugd denkt anders, die wil niet de hele dag met een troffeltje in de weer zijn.”
Tegelijkertijd ziet hij dat jonge mensen een metselrobot wel supertof vinden. “Daar begint de interesse en vandaaruit willen ze dan ook graag zelf eens een muurtje metselen. Zo ontstaat hopelijk weer aandacht voor het ambacht. We moeten in feite omdenken om jongeren weer te interesseren voor het vak van metselaar”, vindt hij.
Meer #vaktrots:
Dit artikel is eerder gepubliceerd in Aannemer 5- 2025.
