Kraanfabrikant Spierings Mobile Cranes liet vorig jaar weten dat minder dan 10 procent van hun 130 emissieloze hijskranen werden verhuurd aan aannemers. Maar inmiddels zien steeds meer aannemers er toch de voordelen van in. Directeur Koos Spierings verwacht dat de vraag zal toenemen.
Spierings Mobile Cranes uit Oss zet absoluut de toon als het gaat om elektrische hijskranen voor de bouw. In 2023 besloot de fabrikant van mobiele hijskranen als enige in Nederland uitsluitend dat type kranen te produceren. De kranen kunnen de hele dag elektrisch hijsen met slechts een 16 Ampère bouwstroomaansluiting. Afhankelijk van de zwaarte van de hijsklus, kan de machinist instellen hoeveel Ampère nodig is om zo het stroomnet zo min mogelijk te belasten.
Bultena Verhuur verhuurt alle typen verreikers en rupshijskranen in de Benelux. Het bedrijf met vestigingen in Alphen aan den Rijn, Groningen, Leeuwarden, Den Dungen en Zutphen loopt net als Spierings voorop met emissieloos hijsmaterieel. Twee van de drie rupshijskranen uit het assortiment werken elektrisch en een steeds groter aandeel verreikers evenzo.
Markt voor hybride en elektrische kranen
Beide koplopers in de markt van hijsmaterieel zijn heilig overtuigd van de voordelen van hybride en elektrische hijskranen, hoewel de vraag ernaar door bouwkundige aannemers van beide bedrijven een onsje meer mag. Exacte cijfers uit de branche over de verkoop en verhuur van hybride bouwkranen in Nederland ontbreken, maar directeur Erik Jansen van Bultena Verhuur bevestigt dat zijn bedrijf, evenals collega’s uit de branche, nog steeds moeite heeft om de duurdere hybride en elektrische kranen en verreikers te verhuren. “Verhuurbedrijven moeten de meerprijs van dit soort kranen doorberekenen. Dat krijgen ze niet gecompenseerd door hun klanten. Het gaat niet om gigantische bedragen, maar een verhuurder moet wel gecompenseerd worden. Anders nemen ze hybride en elektrische kranen niet op in hun assortiment.”
Koos Spierings van Spierings Mobile Cranes ziet volop kansen voor elektrische kranen in de bouw. “Ik zie dat steeds meer aannemers en kraanverhuurbedrijven interesse tonen in deze producten, omdat zij de voordelen herkennen: een stillere bouwplaats, aanzienlijke brandstofbesparing en een duurzame manier van werken. Wanneer ook opdrachtgevers die meerwaarde breder gaan erkennen, zal de vraag verder toenemen. Daarom blijven wij als kraanfabrikant met volle overtuiging investeren in de ontwikkeling en productie van elektrische kranen.”
Al in 2010 begon het Brabantse bedrijf met het elektrificeren van een dieselkraan. Omdat men een compactere kraan wilde bouwen waarin geen ruimte was voor een dieselmotor, ontstond het idee om een hybride kraan te ontwikkelen. Sindsdien heeft Spierings veel ervaring opgedaan met deze technologie.
Grondverzet is voorloper
Erik Jansen merkt op dat de vraag naar hybride en elektrische kranen flink aantrekt, met name bij de aannemers uit het grondverzet. “Die behoefte is in die sector op dit moment groter dan in de bouwsector. Dat komt doordat opdrachtgevers in het grondverzet voornamelijk overheden zijn. Die leggen strenge(re) duurzaamheidseisen op dan commerciële opdrachtgevers en verlangen van aannemers dat ze met hybride of elektrisch materieel werken. Projectontwikkelaars en vastgoedbeleggers zijn wat dat betreft minder streng.”
Desondanks heeft Jansen er vertrouwen in dat ook de vraag van bouwkundige aannemers gaat toenemen. “Het grondverzet vormt de voorloper van de bouwsector. Hun manier van werken zal doorsijpelen naar de verreikers en kranen.” Volgens de directeur schuilt de terughoudendheid van de bouwkundige aannemer in de forsere aanschafprijs ten opzichte van een diesel én de daarmee gepaard gaande hoge rentekosten. “Maar op de langere termijn besparen ze juist op onderhouds- en brandstofkosten. Daarnaast dringt het besef steeds meer door dat elektrische modellen veel langer meegaan dan een diesel. Immers: de elektromotor draait alleen als de machine erom vraagt. Een brandstofmotor laat de machinist tijdens zijn dienst altijd draaien.”
Aanbod kraanverhuurbedrijven
Bultena ziet een grote tevredenheid onder zijn klanten die een elektrische rupskraan of verreiker huren. Steeds meer aannemers zijn volgens hem ook bereid om de meerkosten voor hun rekening te nemen. Niettemin merkt Jansen op dat het voor menig aannemer lastig is om de meerkosten van een elektrische kraan of verreiker te dragen als de opdrachtgever daarvoor niet wil compenseren.
Deze tendens werkt uiteraard door in de keten. Jansen signaleert dat relatief veel Nederlandse kraanverhuurders terughoudend zijn om elektrische kranen in hun assortiment op te nemen. “Het aanbod blijft inderdaad nog wat achter”, erkent Jansen. “Wij waren een van de eerste verhuurbedrijven in Nederland die twee elektrische rupskranen aanschaften. We hebben alle kinderziektes met deze modellen overwonnen en zie: we bestaan nog steeds. Als ik zie hoe onze klanten genieten van de rust en stilte die elektrische rupskranen geven, dan geeft dat me de moed om het assortiment hybride en elektrische kranen verder uit te breiden. We willen immers allemaal een betere wereld voor onze kinderen achterlaten, of niet?”
Spierings merkt in zijn klantenkring overigens niet veel van die terughoudendheid bij kraanverhuurders.
Concurrentie uit China
Jansen en Spierings zijn positief over het toekomstperspectief van hybride en elektrische kranen. Ze zien dat er steeds meer concurrentie komt uit China, waar kranen vaak goedkoper zijn. “Hoe we ons daartegen gaan wapenen? Innoveren en nog eens innoveren”, zegt Spierings. “Chinese fabrikanten passen steeds vaker Europese componenten toe om de kwaliteit te verbeteren. Maar wij onderscheiden ons door goed te luisteren naar de behoeften van onze klanten en het leveren van een hoogwaardig serviceniveau.”
Financiële uitdaging voor aannemers
Vanaf 2035 moet het grote bouwmateriaal, waaronder hijskranen, emissievrij zijn. Dat is de ambitie van het Rijk. Voor menig bouwbedrijf is dat een behoorlijke uitdaging, omdat hybride of elektrische varianten twee tot drie keer duurder zijn dan een dieselkraan.
Inmiddels worden deze modellen wel steeds goedkoper, maar toch hebben relatief veel aannemers moeite om de meerprijs op te hoesten. Daarom kiest menigeen voor het elektrificeren en dus ombouwen van dieselkranen. Subsidies van het Rijk ondersteunen aannemers bij de transitie naar emissievrije bouwmachines.
