Spouwmuren na-isoleren met een biobased product? Twee producten van geëxpandeerde kurk staan inmiddels in de ISDE-subsidielijst: Neopixels Biobased van Neopixels Insulation en PS-QGR van Pro Suber.
Stro, cellulose, houtvezel en hennep – ze gaan veel over de tong en zitten ontegenzeggelijk in de lift voor diverse isolatietoepassingen in woningen. Behalve in de spouwmuur. Die is niet geschikt omdat de spouw vochtig kan worden, terwijl het juist de functie heeft dat vocht af te voeren.
Toch staan voor de spouwmuur inmiddels twee biobased producten in de ISDE-subsidielijst van RVO. Beide producten bestaan uit geëxpandeerde kurk of een mengsel daarmee. “Kurk heeft een voordeel dat veel andere biobased materialen niet hebben: het blijft binnen vele nat-droogcycli dezelfde eigenschappen houden”, zegt Arnoud Hanenburg van Pro Suber over het materiaal.
Kurk wordt gewonnen van de schors van kurkbomen in Zuid-Europa, veelal Portugal. Elke negen jaar groeit die schors weer aan. Door de kurkkorrels met stoom van 350 graden te verhitten, zetten de korrels uit en ontstaat geëxpandeerde kurk.
Neopixels Insulation
Neopixels Insulation is sinds 2012 systeemleverancier van onder meer EPS met bindmiddel in spouwmuren. Ook levert het bedrijf oplossingen voor het na-isoleren van begane grondvloeren. Voor het aanbrengen werkt het met gecertificeerde verwerkers. Kwalitatief en spijtvrij isoleren is de insteek. Bij elke inblaasklus wordt de druk en de hoeveelheid materiaal gemonitord en gelogd.
“Van elk huis hebben we tegenwoordig een rapport”, zegt directeur Stefan Nooijens. “Een soort kwaliteitscontrole voor onszelf en de verwerker.” Voorafgaand aan het isoleren vindt bovendien standaard een inspectie plaats van de spouw, de maaiveldzone en de gevel. Indien nodig wordt de gevel na afloop geïmpregneerd.
Mengsel met kurk en EPS
Vanwege de stijgende aandacht voor biobased isolatie, zocht Neopixels Insulation naar een alternatief voor het op aardolie gebaseerde EPS. “Er bleef voor de spouwmuur maar één product over: geëxpandeerde kurk.” Nooijens onderzocht het materiaal op eigenschappen in een eigen klimaatkamer. Omdat kurk van zichzelf zwaar is – 70 tot 80 kilo per m3 – en dat een snelle verwerking in de weg staat, mengt Neopixels het met EPS-bolletjes, in de gewichtsverhouding 70-30. In die 30 procent is ook de lijm meegerekend. Na aanbrengen wordt de isolatie één pakket. Die verhouding is het gevolg van de definitie van biobased zoals omschreven door de overheid: 70 procent van het materiaal moet hernieuw- baar zijn en de MKI moet onder de 0,80 euro per vierkante meter liggen.
Isolatiewaarde en prijs
De isolatiewaarde (lambda-waarde) van kurk ligt op 0,041 W/(m.K), die van de EPS van Neopixels op circa 0,033. Het mengsel komt uit op 0,036. Het mengsel is met 40 kilo per kuub lichter en daarmee dus beter verwerkbaar met de inblaasmachine, stelt Nooijens. Ook is het meer dampopen, beter bestand tegen vocht en genereert het veel minder stof dan kurk alleen. Kurk is een duur product; het mengsel maakt het dus ook goedkoper.
Voor Neopixels Biobased gebruiken verwerkers specifieke machines voor een optimale verwerking. Er zijn tot dusver enkele projecten uitgevoerd met Neopixels Biobased. Het materiaal beschikt over een door het Bureau Controle Registratie Gelijkwaardigheid (BCRG) gecontroleerde kwaliteitsverklaring en een milieu- verklaring (categorie 1) in de Nationale Milieudatabase (NMD).
Mocht Neopixels Biobased overigens ooit weer uit de spouw worden verwijderd, dan is het als mengsel herbruikbaar, zegt Nooijens. “Als we de muur leegzuigen dan laten we het over een brekertje lopen en kun je het weer gebruiken als isolatieproduct.”
Pro Suber
Pro Suber levert hoofdzakelijk isolatieplaten van geëxpandeerde kurk en zelfs gevelafwerking van het materiaal (in een hogere dichtheid). Het granulaat dat in de spouw gaat, is in feite een restproduct van die twee toepassingen. Het isolatieproduct bestaat niet uit een mengsel maar 100 procent kurk, al zijn er verwerkers die het niet los in de spouw blazen en er een bindmiddel aan toevoegen, weet Arnoud Hanenburg.
Zeven jaar geleden leverde het bedrijf al de eerste kurkkorrels voor de na-isolatie van de spouwmuren in woningen in Linne en Den Bosch. Inmiddels merkt Hanenburg licht stijgende belangstelling – reden om het in de Nationale Milieudatabase en de ISDE-subsidielijst te laten opnemen. “Voor wie een 100 procent biobased natuurlijk alternatief wil kiezen voor de spouw, wil ik dat mogelijk maken.”
Pro Suber levert kurkisolatie voor de spouwmuur via Groene Bouwmaterialen. Het kurkgranulaat is volgens Hanenburg voldoende aanwezig voor opschaling naar 400 woningen per jaar.
Inspectie
Hanenburg wijst ook op de noodzakelijke inspectie van de spouw en de gevel voorafgaand aan het na-isoleren. “Met de kurk zelf gebeurt niet zo snel iets. Maar als er al een vochtprobleem aanwezig is, kan de kurk dat probleem juist zichtbaar maken, bijvoorbeeld omdat je overslag hebt tussen het buitenblad en binnenblad. Dat is aan de voorzijde een duidelijke boodschap.”
Meldcodelijst
In de meldcodelijst op RVO.nl staan alle meldcodes en subsidiebedragen voor isolatiematerialen. De lijst bestaat uit merk- en productnamen die zijn goedgekeurd en in aanmerking komen voor subsidie. De materialen in de lijst worden gebruikt voor dak-, zolder-, vlieringvloer-, spouwmuur-, gevel-, vloer- en bodemisolatie. Wie biobased isolatiemateriaal kiest, krijgt sinds 1 januari 2024 een bonus. Die is bedoeld om het gebruik van biobased isolatiematerialen aan te moedigen.
Dit artikel is eerder gepubliceerd in Aannemer 6 – 2025.
Op de hoogte blijven? Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief!
