Door de gespannen geopolitieke situatie in het Midden Oosten worstelt de bouwsector met enorme kosten -en prijsstijgingen. Volgens een prognose van Archidat stijgen de prijzen van bouwmaterialen tot aan april 2027 met gemiddeld 9,6% stijgen. Dat leidt tot een kostenstijging voor gestapelde woningbouw met 6,8%.
De peildatum is van april 2026. Operationeel manager Tim Oude Elferink van het online kennisplatform over onder meer bouwkosten Archidat stelt op LinkedIn vast dat de bouwsector opnieuw aan de vooravond staat van een turbulente periode. “Net als in 2021-2022 met de gascrisis door de oorlog in Oekraïne zien we dat geopolitieke onrust direct doorwerkt in de bouwkosten.”
Isolatie, kunststof en dakbedekking
Vrijwel alle leveranciers van bouwmaterialen krijgen volgens Oude Elferink met die hogere prijzen te maken. Ook partijen met goed gevulde grondstofvoorraden ontkomen daar niet aan, omdat transportkosten overal oplopen. “Vooral productgroepen met een sterke link naar de petrochemie reageren snel. Denk aan isolatiematerialen, dakbedekking en kunststoffen.” Daarbij gaat het vooral om leveranciers van dakbedekkingssystemen op basis van bitumen en kunststof en isolatiematerialen zoals PIR, resolschuim, EPS en kunststof folies. “Maar de impact is breder: door de hele bouwketen zien we dat prijsstijgingen zich in golven doorzetten”, aldus Oude Elferink. Die prijsstijgingen vertonen volgens hem een structureel patroon bij bouwmaterialenleveranciers, waarbij aanpassingen van de prijs elkaar in korte tijd opvolgen.
Schoksgewijze prijsstijgingen
De prijs- en kostenprognose van Archidat qua materiaal, arbeid, onderaanneming en materieel is gebaseerd op doorgerekende modellen voor woningbouw. Al vanaf januari 2020 stijgen de prijzen en bij brandstofcrises zijn die stijgingen schoksgewijs. De kostenverhogingen zijn vooral toe te schrijven aan de prijsstijgingen van materialen en minder aan de loonkosten. Dat betekent dat werkgevers de loonontwikkeling matigen. Het is een wetmatigheid dat aannemers achterlopen op de werkelijke prijsontwikkeling. De golvende prijsstijgingen vergroten voor hen de onzekerheid bij het maken van offertes.
Beperkte groei
Ook Rabobank en ABN AMRO maakten in hun sectorprognoses al gewag van hogere energieprijzen, duurdere bouwmaterialen en oplopende transportkosten. De economen van de Rabobank gaan uit van drie scenario’s: in het basisscenario groeit de bouwsector dit jaar met 0,9%, mits het gewapende conflict in het Midden-Oosten binnen enkele weken beslecht is en het transport van onder meer olie weer op gang komt. In het zwartste scenario beperkt de groei zich tot 0,1% als gas- en olieproductiefaciliteiten in Saudi-Arabië en Qatar vernietigd zouden worden. ABN AMRO adviseert ketenpartijen in de bouw om actief het gesprek te voeren over toenemende prijsdruk en gezamenlijk naar oplossingen te zoeken, zoals prijsindexatie en het achteraf verrekenen van prijsstijgingen, zodat de bouwproductie zoveel mogelijk op peil blijft.
