De mogelijkheden om met een dieselbestelauto een zero-emissiezone binnen te rijden op basis van een ontheffing wegens het ontbreken van een elektrisch alternatief, worden per 1 januari 2027 beperkt. Vooral de ontheffing op basis van een lage laadvloer verandert. Deze komt voor bestelauto’s met een technische maximale massa van 2.500 kg of minder helemaal te vervallen. Ook voor zwaardere bestelauto’s worden de eisen aangescherpt. Ondernemers die nog van de huidige, ruimere regeling gebruik willen maken, moeten vóór 1 januari actie ondernemen.
De RDW actualiseert twee keer per jaar de drempelwaarden voor de ontheffing ‘niet-emissieloos verkrijgbaar voertuig’. Een expertgroep volgt daarvoor de ontwikkelingen in het aanbod van elektrische bestel- en vrachtauto’s. Omdat steeds meer elektrische voertuigvarianten beschikbaar komen, worden de mogelijkheden om een ontheffing te krijgen geleidelijk kleiner. De drempelwaarden die we in een eerder artikel vermeldden, worden dus aangepast.
Dat merken ondernemers vanaf 1 januari 2027 vooral bij de laadvloerhoogte. Onder de huidige voorwaarden kunnen N1-bestelauto’s tot 3.500 kg met een laadvloer lager dan 57 centimeter in aanmerking komen voor een ontheffing. Vanaf 2027 geldt een grens van minder dan 54 centimeter, maar alleen voor bestelauto’s met een technische maximale massa van meer dan 2.500 kg. Voor lichtere bestelauto’s vervalt deze ontheffingsgrond volledig. Volgens de nieuwe voorwaarden is er bij deze voertuigen geen relevant verschil meer in laadvloerhoogte tussen diesel- en elektrische uitvoeringen.
Dat betekent bijvoorbeeld dat een Volkswagen Caddy, Mercedes-Benz Citan of vergelijkbare compacte bestelauto vanaf 2027 niet meer op basis van de lage laadvloer een ontheffing kan krijgen. Voor grotere bestelauto’s, zoals een Ford Transit, Renault Trafic of Mercedes-Benz Vito, blijft die mogelijkheid bestaan, mits ze aan de nieuwe massa- en hoogtevoorwaarden voldoen.
Trekgewicht blijft een mogelijkheid
Een andere belangrijke ontheffingsgrond blijft bestaan: onvoldoende trekgewicht. Voor een N1-bestelauto geldt dat een beladen aanhanger zwaarder moet zijn dan 2.500 kg. Voor een nieuw aan te schaffen bestelauto kan hiervoor een ontheffing van zeven jaar worden verkregen. Deze regeling is onder meer interessant voor ondernemers die met zware aanhangwagens werken, zoals bouwbedrijven, machinevervoerders en marktkooplieden.
Ook hier geldt dat de aanvraag voor een nieuw voertuig moet worden beoordeeld aan de hand van de voorwaarden die op dat moment gelden. Per geregistreerde aanhanger kan één gekentekend trekkend voertuig worden aangemeld.
Verder blijft een ontheffing mogelijk voor bestelauto’s die structureel worden ingezet voor ADR-vervoer in de categorieën EX II en EX III. Voor nieuwe N1-voertuigen geldt hiervoor een termijn van zeven jaar. Ook een specifieke vaste inrichting onder het chassis waarvoor geen ruimte bestaat voor accupakketten kan aanleiding zijn voor een ontheffing. Daarbij moet de ondernemer met foto’s en een chassistekening aantonen dat aan ten minste één volledige zijde tussen de wielen geen ruimte is voor batterijen. Voor een nieuw voertuig is hiervoor maximaal tien jaar ontheffing mogelijk.
Nog snel aanvragen kan jaren verschil maken
De nieuwe drempelwaarden gaan op 1 januari 2027 in. Aanvragen die vóór die datum worden ingediend, worden nog volgens de huidige voorwaarden beoordeeld. Dat kan een aanzienlijk verschil maken. Zo kan een nieuwe bestelauto die nu op basis van de laadvloerhoogte in aanmerking komt, nog een ontheffing voor tien jaar krijgen. Vanaf januari geldt daarvoor de strengere grens van 54 centimeter en de aanvullende massa-eis.
Belangrijk is dat een nieuw voertuig niet eerst geregistreerd hoeft te zijn. Een aanvraag of toezegging kan ook op basis van een offerte worden ingediend. Een voertuig geldt voor deze regeling als nieuw wanneer het rechtstreeks uit de fabriek komt. Tot zestig dagen na de Datum Eerste Toelating (DET) beschouwt de RDW het voertuig eveneens als nieuw.
Voor bestaande bestelauto’s geldt een andere regeling. Een ontheffing voor een voertuig dat al in gebruik is, wordt maximaal voor één jaar verleend. Ondernemers met een bestaande jaarontheffing die na 1 januari niet meer aan de nieuwe voorwaarden voldoen, kunnen nog een jaar verlenging aanvragen. Dat moet wel vóór 1 januari gebeuren. De aanvraag kan op zijn vroegst zes maanden voordat de bestaande ontheffing afloopt worden ingediend.
Voor ondernemers die een nieuwe dieselbestelauto overwegen of nog een Euro 5-bestelauto in gebruik hebben, is het dus zaak de mogelijkheden tijdig te bekijken. Zeker bij een voertuig dat dagelijks in een zero-emissiezone moet zijn, kan het verschil tussen aanvragen in december en januari behoorlijk groot zijn.
