Saint-Gobain Gyproc, New West Gypsum Recycling en GP Groot werken intensief samen aan het recyclen van gips voor toepassing in nieuwe gipskartonplaten. Echt circulair dus. In de Gyproc Regips A 50 Infinaé is het aandeel verhoogd van 30 naar minimaal 50 procent.
Gips laat zich als product uitstekend recyclen, weet Maarten Hendriks maar al te goed. Hij is algemeen directeur bij New West Gypsum Recycling Europa, wereldwijd de grootste speler op dit gebied, met zes fabrieken in Europa en vier in Canada. Eén daarvan staat op het terrein van Saint-Gobain Gyproc in Kallo, in het havengebied van Antwerpen. “Er zijn voorbeelden in de recycling waar je hele ingewikkelde stappen moet zetten om een bepaalde stroom geschikt te maken voor toevoeging aan een product. Dat is bij gips niet aan de orde. Het verliest niet aan kwaliteit, het degradeert niet – we kunnen die cirkel oneindig blijven doorlopen.”
Een relatief schone inzameling is wel een voorwaarde. Dat gaat best goed, zegt Hendriks. Zijn bedrijf haalt de laatste verontreiniging uit het binnengekomen gipsplatenafval. Een stukje ijzer, een tegeltje, glas, cellenbeton. Daarna scheidt een recyclingmachine het gips en karton van elkaar en maakt er schoon gipspoeder en de reststroom papier van. “Het gerecyclede gips wordt vervolgens op dezelfde manier behandeld als nieuw gips. Dat maakt het uniek en écht circulair.”
Gyproc Regips A 50 Infinaé
Gyproc gebruikt dat schone herwonnen gipspoeder in de Regips A-plaat. Deze gipskartonplaat is in 2021 op de markt gebracht, met een aandeel van 30 procent gerecycled gips en 100 procent gerecycled karton. Daar is – overeenkomstig met de circulaire doelstellingen van moederbedrijf Saint-Gobain – nu een volgende stap in gezet: Gyproc Regips A 50 Infinaé bestaat voor minimaal 50 procent uit gerecycled gips. De term Infinaé staat voor een duurzaamheidsconcept gericht op circulair bouwen en oneindige recyclebaarheid van gips. Het is door de samenwerking met New West Gypsum Recycling bovendien een lokaal geproduceerd product.
Nauwkeurige procescontrole
Philippe Hoste was projectleider van de implementatie van de productielijn bij Gyproc, waarmee het mogelijk is om het aandeel gerecycled gips te verhogen. Het bedrijf investeerde fors in een nieuwe nauwkeurige weegband en het vergroten van de opslagruimtes. Een belangrijke investering voor het productieproces. “We verwerken hier tienduizenden ton gips per jaar”, zegt Hoste. “Wanneer we de goede mengverhoudingen hebben tussen gerecycled gipspoeder en nieuw gips, gaat het door ons calcinatieproces, het mixproces en vervolgens door ons droogproces. We hebben geleerd dat procescontrole daarbij echt het codewoord wordt wanneer je de hoeveelheid gerecycled gips wil verhogen.”
Bronscheiding
Gipsrecycling begint zoals gezegd bij de aanvoer: het inzamelen van gips uit sloopprojecten. Daarvoor hebben Gyproc en New West Gypsum Recycling een samenwerking met afvalverwerker GP Groot, actief in het noordwesten van Nederland. Michel Visser werkt er als directeur Grondstoffen en Recycling en is daarmee verantwoordelijk voor alle grondstoffen, ketens en de verwerking van afvalstromen die het bedrijf inzamelt of die door klanten worden aangeleverd. “Voor recycling van gips is bronscheiding een randvoorwaarde”, zegt hij. “Dat verdient echt nog aandacht in de markt. Veel gips verdwijnt ten onrechte in gemengde bouw- en sloopafvalbakken. Die sorteren wij zo goed mogelijk uit. Maar gips dat daarin terechtkomt, is vaak niet meer geschikt voor gipsrecycling, omdat het verkruimelt. Als GP Groot proberen we onze klanten zo goed mogelijk te begeleiden, te adviseren en te faciliteren om bronscheiding van gips mogelijk te maken.”
Ontwerpen en bouwen voor recycling
Meer circulaire strategieën: GP Groot probeert altijd cirkels te creëren, zegt Michel Visser. “Meer bouwers die gipsplaten afnemen, zouden ook moeten nadenken over de manier waarop ze die platen toepassen en voor de toekomst ook weer geschikt maken voor recycling.”
Verlijmen met isolatiemateriaal is daarom echt uit den boze, wat hem betreft. “Omdat je isolatiemateriaal en gips gewoon moeilijk van elkaar gescheiden krijgt. Ontwerpen en bouwen met recycling als uitgangspunt, verdient aandacht.”
Gyproc heeft in het licht hiervan de LOOPD®-productlijn. Die bevat een zelfklevende voegband en voegmiddel die na gebruik makkelijk verwijderbaar zijn. Zo kun je een wand zonder problemen en zonder beschadigingen demonteren en hergebruiken. “Totdat hij niet meer geschikt is voor hergebruik”, zegt Philippe Hoste. “Dan kan deze het recyclingproces in. Dat zijn allemaal routes waar we als producent mee bezig zijn.”
Alternatieven
Gipsafval inzamelen met als doel er nieuwe gipsproducten van te maken, is in Nederland nog geen gemeengoed. Het mag bijvoorbeeld worden verkocht aan boeren om te dienen als bodemverbeteraar voor hun akkers, zo legt Hendriks uit. Verder wordt er ook gerecycled gips uitgevoerd naar Duitsland, waar het in de mijnen beland. Dat zijn wat hem betreft alternatieven die niets met circulariteit te maken hebben, maar die wel goedkoper zijn voor de afvalbedrijven. “GP Groot is hier een uitzondering.”
Zijn missie is om dat te veranderen. New West Gypsum Recycling en GP Groot trekken samen op om dit bij opdrachtgevers – veelal gemeenten – onder de aandacht te brengen. “We motiveren hen om het circulaire aspect een heel stuk zwaarder mee te laten wegen bij aanbestedingen.”
Wat hierbij echt zou helpen, vervolgt Visser, is een aanpassing van het Circulair Materialenplan dat Rijkswaterstaat schrijft. “Zodanig dat recycling tot een nieuw gipsproduct in de minimumstandaard staat. Dat is technisch gewoon heel goed mogelijk. De alternatieven zijn duidelijk minder hoogwaardig dan het traject waar wij aan werken.”
Met de investeringen die New West Gypsum Recycling en Saint-Gobain Gyproc hebben gedaan, is volgens Hendriks voldoende recyclingcapaciteit beschikbaar. “Als die Nederlandse wetgeving daarop is aangepast, dan loopt het automatisch naar de juiste stroom toe, want we hebben het niet over een utopie. Het gebeurt in andere landen wél gewoon.”
Circulair in 2050
Het is bovendien nodig in het licht van de doelen voor een circulaire economie richting 2050, stellen de drie bedrijven. Saint Gobain heeft onder de noemer ‘Making The World A Better Home’ een eigen ‘roadmap’ met doelstellingen geformuleerd die hierop aansluiten. Eén van die harde doelstellingen is om in 2030 over de hele linie 30 procent minder primaire grondstoffen te gebruiken dan in referentiejaar 2017. De investeringen werpen hun vruchten af: het aandeel gerecycled materiaal stijgt jaarlijks. In 2025 betrof het aandeel 18 procent. “De bewijzen zijn er, de samenwerking is er, de doelstellingen zijn er”, zegt Philippe Hoste. “Dus ik zie eigenlijk geen redenen om te falen op dat vlak.”
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Saint-Gobain Gyproc.
