Voor het eerst is in Nederland de metselrobot van Ropax ingezet bij een hoogbouwproject. In de Utrechtse stadswijk Cartesius ging de machine aan de slag bij de bouw van het 165 appartementen tellende complex Okinawa. Daarmee gaat een vurige wens van initiatiefnemer Ballast Nedam in vervulling. Het bedrijf gebruikte de robot eerder al bij het metselen van gevels van grondgebonden woningen.
Staand op een hefsteiger verhuist de robot met de metselaar mee per verdieping waar de gevelvlakken van de appartementen worden gemetseld. De 2.0 versie van de door Ropax ontwikkelde machine zal een deel van de appartementen van Okinawa metselen. De robotarm kan namelijk niet iedere plek bereiken, vertelt projectleider Wasim Haji van Heddes, de uitvoerend aannemer van onder andere dit deelproject van Cartesius. De metselaar zal zijn ‘maatje’ dus een handje moeten helpen. De robot zal de metselaar dan ook niet vervangen. De metselaar moet de robot immers aansturen en instellen. De metselrobot zal de metselaar met name ontlasten bij het metselen van grote, repeterende gevelvlakken, zoals dat bij hoogbouwprojecten vaak het geval is. En de machine biedt een antwoord op het tekort aan metselaars.
Enorme tijdsbesparing
De borstweringen van het tien etages tellende complex Okinawa is volledig bekleed met bakstenen. Er moeten dus flink wat stenen worden gelegd in de overwegend rechte vlakken. Een perfecte klus voor de robot, die het eentonige metselwerk onvermoeibaar voor zijn rekening neemt, met behoud van kwaliteit.
De stenen worden automatisch aangevoerd via een flexibele stenenbaan, de mortelinstallatie voedt de printkop automatisch met de juiste hoeveelheid mortel per steen (545 gram) en de grijper legt de stenen in het keurig opgemaakte mortelbed. “Daar ga je natuurlijk enorm veel tijd mee besparen, zeker bij grote gemetselde geveloppervlakken in hoogbouwprojecten”, vertelt innovatiemanager Emile van Zinnicq Bergmann van Ballast Nedam. Ook voor terugliggend metselwerk of metselen in neggen draait de robot zijn hand niet om, al zijn die werkzaamheden nog steeds voor verbetering vatbaar. “Daarmee houdt de metselaar veel meer tijd over om zich te concentreren op de uitzonderingen in het metselwerk of de bijzondere verbanden.”
Minder logistieke bewegingen
Daarnaast verwacht de innovatiemanager dat de metselaar die op hoogte met de robot werkt, veel tijd en moeite gaat besparen in de logistiek. Minder manuele handelingen, minder verplaatsingen van gereedschap. “Bij Okinawa staat de robot op een hefsteiger die via een lift verplaatst wordt naar de verdieping waar gemetseld gaat worden. Na gebruik kan de metselaar de robot rustig op de steiger laten staan, ingepakt tegen regen en wind. De machine blijft ingeplugd, zodat de gebruiker de volgende dag gewoon weer verder kan metselen. Dat scheelt veel tijd ten opzichte van het gebruik op maaiveldniveau. In dat geval moet je de robot in een opslagcontainer opbergen.”
Flexibele stenenbaan
Eén van de uitdagingen bij het inzetten van de metselrobot bij een hoogbouwproject als dit, is de aanvoer van bakstenen. De masten van de hefsteiger kunnen in de weg zitten bij de aansluiting van de stenenbaan. Maar daar is met flexibele aansluitpunten een oplossing voor gevonden. “De stenenbaan bij dit project kun je aan de zijkant van de robot bevestigen zodat de masten geen belemmering vormen”, legt Van Zinnicq Bergmann uit. De robot verplaatst zich horizontaal via de steigerplanken van de hefsteiger die voldoende breed is om de metselaar genoeg ruimte te geven de robot fatsoenlijk te kunnen bedienen en verplaatsen.
Metselrobot op traditionele steiger
Ballast Nedam wil in samenwerking met Ropax ook een logistieke oplossing bieden voor de metselrobot met betrekking tot een traditionele steiger. De bouw werkt overwegend met dit systeem, aldus de manager van Ballast Nedam. “Dit concept is nog in ontwikkeling, maar aan het einde van het jaar kunnen we denk ik een oplossing presenteren.”
Andere verbeterpunten zijn het efficiënt indelen van gevelvlakken in het softwareprogramma, zodat de robot optimaal wordt benut, en een langdurigere inzet dan een werkdag van 8 uur. “Het is zonde om de robot niet langer in te zetten”, vindt Van Zinnicq Bergmann. “Als er in ploegen wordt gewerkt, kan de robot een hogere arbeidsproductiviteit bereiken dan hoe het nu gebeurt. Een geheel autonome metselrobot? Nee, daar denken we nu nog niet aan. De metselrobot bereikt de beste resultaten in samenwerking met de mens, waarbij de robot zich vooral richt op de grote eentonige gevelvlakken en de metselaar zich bezighoudt met het bijzondere metselwerk.”
Het appartementencomplex Okinawa wordt naar verwachting dit jaar opgeleverd.
5 voordelen van de metselrobot
- Bereikt een constantere metselkwaliteit en is onvermoeibaar.
- Heeft een voorspelbare productiesnelheid en snelle doorlooptijd.
- Gebruikt minder mortel, veroorzaakt minder steenafval.
- Kan op termijn kostenreductie opleveren.
- Vangt het tekort aan metselaars op.
