In vrijwel elk verkiezingsprogramma staat het inmiddels pontificaal: wij gaan bouwen. Honderden woningen. Soms duizenden. Voor starters. Voor senioren. Betaalbaar ook nog. Het klinkt daadkrachtig, maar bouwen begint niet met een motie. Het begint met een schop in de grond.
En daar wordt het stil
De werkelijkheid is minder verkiezingsproof. De bouwsector kampt met personeelstekorten. Materiaalprijzen zijn grillig. Rentestanden bepalen wat kopers kunnen lenen. Stikstofregels en bezwaarprocedures zorgen voor jaren vertraging. Corporaties moeten tegelijk nieuw bouwen én hun bestaande bezit verduurzamen. Wie vandaag roept dat er over vier jaar duizenden woningen staan, weet dat dit hoogst onzeker is.
Dan de tweede belofte: betaalbaarheid
Nieuwbouw is zelden goedkoop. Grondprijzen, duurzaamheidseisen, parkeernormen, klimaatadaptatie, participatieprocessen. Allemaal begrijpelijk, allemaal kostprijsverhogend. Elke politieke wens komt terug in de verkoopprijs of huur. Je kunt niet én stapelen met eisen én lage prijzen garanderen. Toch lezen we programma’s waarin aantallen stijgen naarmate de verkiezingsdatum dichterbij komt. Alsof ambitie hetzelfde is als uitvoeringskracht.
Ambitie versus realiteit: verkiezingsprogramma’s en woningbouw
Naarmate de verkiezingsdatum nadert, zien we dat de aantallen woningen die partijen beloven te realiseren, steeds verder stijgen. Het lijkt alsof het tonen van ambitie automatisch wordt gelijkgesteld aan daadwerkelijke uitvoeringskracht. Deze beloftes suggereren dat het verhogen van de doelstellingen voldoende is om de uitdagingen in de bouwsector aan te pakken, terwijl de praktijk juist laat zien dat er veel meer bij komt kijken dan alleen het uitspreken van ambitieuze plannen.
De echte politieke vraag is niet hoeveel woningen we willen
De vraag is: wat durven we los te laten om ze mogelijk te maken?
- Durft de politiek prioriteit te geven aan doorstroming?
- Kan er realistisch gefaseerd worden?
- Durft de politiek eerlijk te zeggen dat niet alles tegelijk kan?
- Kan de kwaliteit worden gewaarborgd zonder projecten financieel onmogelijk te maken?
Mensen hebben behoefte aan woningen. Dat is evident. Maar hebben nog meer behoefte aan betrouwbaarheid. Bouwen is geen verkiezingsleus. Bouwen is organiseren, kiezen, begrenzen en doorzetten. Wie alleen aantallen belooft, verkoopt hoop. Wie uitlegt wat kan, wat niet kan en wat het kost, verdient vertrouwen.
En uiteindelijk is dat misschien wel het verschil tussen campagne voeren en besturen.
