Er is een laagdrempelig mvo-certificaat ontwikkeld specifiek voor de bouw. Bouwbedrijven Rook en Hilberink hebben de primeur. Zij zien de onderscheiding als een bevestiging van hun ‘duurzame’ bedrijfsvoering. Alhoewel nog onzeker is wat het certificaat de aannemers concreet oplevert, is de verwachting dat mvo vaker een rol gaat spelen bij de aanbesteding van projecten.
“De klant kan nu zien dat we zichtbaar bezig zijn met maatschappelijk verantwoord ondernemen”, vertelt directeur Jacko Rook van Bouwbedrijf Rook uit Vollenhove trots, terwijl hij naar het certificaat aan de muur bij de ingang van het bouwbedrijf wijst. Mvo vond hij in het begin maar een breed en vaag begrip. “Iedereen scheidt immers afval, werkt aan het milieu, wil goed met het personeel omgaan en denkt in kosten als het gaat om het aanschaffen van materiaal.”
De onderneming is inmiddels gecertificeerd voor de eerste twee van de vijf fases die het mvo-traject kent. “Veel hoefden we niet aan onze eigen beleidsvoering aan te passen, maar zo’n certificaat geeft ons wellicht een voorsprong. Het belang van maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt ook bij opdrachtgevers een factor die steeds meer gewicht krijgt.”
Groene producten
Op het gebied van milieu liggen de inspanningen van het bouwbedrijf op ‘groene producten’. “Voor onze eigen systeemkisten gingen we opzoek naar milieuvriendelijke producten, denk bij voorbeeld aan onze ontkistingsolie. Op de afdeling calculatie wordt de eerste stap naar duurzaamheid gezet. Nog scherper kijken we naar bijvoorbeeld planklengtes zodat er minder afval ontstaan. Omdat onze producten veelal op beton zijn gebaseerd kijken we naar leveranciers die werken met een CO2-footprint. Overigens is dit niet zaligmakend. De kwaliteit staat bij ons voorop. Neem bijvoorbeeld granulaat, daar kunnen wij niet de garantie van 100% schoon op krijgen. Het product moet immers in de grond wel waterdicht zijn. Dan is vervuiling dus niet wenselijk.”
Bouwbedrijf Rook werkt zo weinig mogelijk met hiërarchie. “De directiedeuren staan open. Ieder personeelslid staat het vrij om ons te benaderen. Wij kunnen nog zoveel voorbereiden op het kantoor, maar het personeel zorgt er voor dat de puzzel in elkaar valt. Wij werken met toolboxen voor communicatie met medewerkers. Bovendien proberen we te zorgen voor standaardisering in het werk. Hierdoor ontstaat eenvoud in het werkproces, worden onduidelijkheden en vragen weggenomen en fouten verminderd. Ook levert het tijdwinst op in het productieproces.”
Doorgroeien
De ambitie is om in het mvo-traject door te groeien. “Het mooie van deze certificering is dat er niet een lat ligt op een bepaalde hoogte”, vertelt Rook. Hij kan echter niet volmondig ja zeggen voor de ambitie als ‘uitblinker’. “Natuurlijk oriënteren wij ons ook op zaken als elektrische bedrijfsbussen, maar de investeringsruimte moet er ook zijn.” De volgende stap wil het bouwbedrijf wel maken. “We zullen een inventarisatie maken van de chemische middelen die we gebruiken en bekijken wat we eventueel kunnen afstoten. Daarnaast lopen er gesprekken met de afvalverwerker om nog meer afvalstromen te realiseren. Dat is nog niet zo eenvoudig. Neem bijvoorbeeld isolatiemateriaal. Om dat apart aan te bieden is ingewikkeld, want er moet wel afzet zijn voor de verwerker. We hebben ons voorgenomen om contact op te nemen met andere aannemers zodat deze nieuwe afvalstroom ook interessant wordt voor de verwerker.”
Is het mvo-certificaat een kroon op het werk? Jacko Rook twijfelt over zijn antwoord. “Het is vooral een waardevolle toevoeging na al onze inspanningen. We zijn nu feitelijk een jaar met het proces bezig, maar in feiten al veel langer. Het certificaat hebben we daarom ook op een prominent plek opgehangen zodat de klanten kunnen zien dat wij op dit gebied een stukje meerwaarde leveren. Dat is overigens niet alleen met zaken waar wij als bedrijf baat bij hebben. Wij sponsoren het verenigingsleven en steunen bijvoorbeeld ook de plaatselijke bloemencorso’s door het leveren van materialen. Maatschappelijk verantwoord ondernemen gaat verder dan de eigen erfgrenzen.”
‘Eis bij aanbestedingen’
Maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt een eis bij aanbestedingen. Dat is de verwachting van directeur Henk Hilberink van Hilberink Bouwbedrijf in Nieuw Balinge. De Drent ziet dat in het bestek wordt opgenomen dat partijen duurzaam bezig zijn. “Woningcorporaties willen bijvoorbeeld al dat bedrijven waar zij mee werken afval scheiden, weinig energie verbruiken en hout gebruiken dat FSC-gekeurd is.”
De vraag is of de mvo-onderscheiding uiteindelijk voor meer werk gaat zorgen. “We zijn ook VCA met twee sterren gecertificeerd, maar of we daar ook echt economisch gezien baat bij hebben gehad, is lastig in te schatten.” Hilberink wil met maatschappelijk verantwoord ondernemen onderscheidend zijn in de markt. Hij vraagt zich echter hardop af of opdrachtgevers er wel klaar voor zijn. “Vergelijk het maar met de consument en de plofkip. Iedereen is voor, maar wordt er in de supermarkt ook daadwerkelijk voor betaald? Hetzelfde geldt voor kwaliteit en zekerheid. Is men bereid om iets meer te betalen voor een aannemer die werk met veilig gereedschap en duurzame materialen?” Hilberink merkt wel dat de gunningsfactor de laatste jaren iets sterker wordt. “Misschien heeft dat ook wel te maken met de vele faillissementen van de laatste jaren en dat opdrachtgevers voor meer zekerheid kiezen. Mvo is een idealisme dat nog moet groeien.”
Afval scheiden
Voor Hilberink is toepassing van mvo binnen de bedrijfsvoering een vanzelfsprekendheid. “Toen wij dit traject instapten, hoefden we ook niet veel te veranderen.” Het scheiden van afval is een van de factoren die onder de loep is genomen. “De afnemer is ook nog niet overal klaar voor. Wij scheiden bijvoorbeeld de houtstroom in kaal en geverfd. Momenteel verzuipt het recyclingbedrijf in geschilderd hout, vanwege het grote aanbod. Misschien kunnen we dat over een maand wel weer kwijt, maar op dit moment even niet. Het kale hout gaat naar een verbrandingsoven en een hovenier als snippers.” Het bouwbedrijf uit Nieuw Balinge koopt momenteel ook purschuim in met bussen waar statiegeld op zit.
Personeel
De meerwaarde van mvo ziet Hilberink vooral in het personeel. “Onze mensen zijn het belangrijkste gereedschap. We doen er alles aan om het machinepark te voldoen aan alle eisen, met het oog op het welzijn van de werknemers.” Concreet voorbeeld van het personeelsbeleid is een medewerker die na jarenlang trouwe dienst in de wao dreigde te komen. “We hebben gezocht naar mogelijkheden om hem toch tot aan zijn vroegpensioen bij ons aan het werk te houden.” Het betrekken van het personeel om dat zelfbewust te maken, was voor Hilberink de belangrijkste uitdaging in het mvo-traject.
Het gebruik van duurzame bouwmaterialen wordt steeds beter in de steigers gezet. De Drentse aannemer is momenteel in Zwiggelte bezig met de realisatie van 48 recreatiebungalows zonder gasaansluiting. Volgens Hilberink het eerste park in Nederland dat passieve vakantiewoningen heeft. “De binnenspouw is gemaakt van gerecyclede materialen. Er zijn natuurlijk verschillende leveranciers, maar wij hebben gekozen voor de Kingspan Tek-panelen. Ik verwacht dat dergelijke materialen een steeds prominentere rol krijgen bij nieuwbouw.”
Volgende stap
Hoe groot de volgende stap in maatschappelijk verantwoord ondernemen zal zijn, weet Hilberink nog niet. “Het certificaat is een bevestiging dat wij op de goede weg zijn. Natuurlijk willen wij uitblinken, maar het is ook een kwestie van vraag en aanbod. Wat dat betreft is de bouw grillig. Iedere beslissing gaan we kritisch bekijken, zodat we een goede afweging kunnen maken. Natuurlijk zijn er altijd verbeterpunten denkbaar binnen een bedrijfsvoering denkbaar. Ik hoop dat ik het nog mag mee maken dat ons bouwbedrijf een uitblinker is in mvo, maar het moet ook haalbaar zijn.”
‘Sneeuwbaleffect’ na eerste twee certificaten
Certificeringsbedrijf SKG-IKOB heeft samen met onder andere Aannemersfederatie Nederland voor de bouwsector de erkenningsregeling op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen ontwikkeld. Volgens Remco Kruit van SKG-IKOB was er een grote behoefte uit de bouwsector om te laten zien waar ondernemingen staan en waar ze naar toe willen. “Zowel particuliere als zakelijke opdrachtgevers hebben in toename mate interesse in en behoefte aan aannemers die verantwoording kunnen geven voor wat ze doen.”
De certificering vindt aan de hand van vijf thema’s plaats. Bestuur en Management, Mens en Werk, Klant, Milieu en Maatschappij zij de onderwerpen waar de ondernemingen zich kunnen ontwikkelen. De vijf fasen zijn Bewust worden, Toepassen, Beheersen, Verbreden en Uitblinken. “Er bestaan momenteel diverse regelingen voor een duurzame bedrijfsvoering, met als bekendste de Prestatieladder Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen”, vertelt Kruit. Een aantal jaren geleden kwam de vraag uit de markt om een laagdrempelige certificering in het leven te roepen specifiek voor de bouw. “De bestaande regelingen in de markt waren hoogdrempelige managementsystemen. Nu koppelen we een maatlat aan een branche waar ook mkb’ers de mogelijkheid hebben om hun ambitie te laten zien en kunnen tonen waar ze staan en naar toe willen.”
Volgens Kruit zorgt de certificering van de eerste twee bouwbedrijven voor een sneeuwbaleffect. “Mijn inschatting is dat er momenteel een tiental bedrijven concreet bezig zijn met certificering. Bovendien hebben we veel vragen gekregen van bedrijven die vragen naar de mogelijkheden. Onze inschatting is dat er dit jaar nog dertig trajecten zullen lopen of worden afgerond. Daarnaast zijn er andere nevenbranches, die interesse hebben getoond voor een eigen mvo-certificaat specifiek toepasbaar voor hun subsector.”
