De wanden van een nieuwe sporthal in Tegelen worden opgebouwd met prefab strobouwpanelen van EcoCocon. Een compleet wandsysteem, dat elke aannemer na een instructie op de bouwplaats zelf kan verwerken. “Stro is supermateriaal, met maar één maar: je moet het wel in een prefab paneel gebruiken.”
Ten minste 15 cradle-to-cradle bouwmaterialen moesten er zitten in de nieuwe sporthal, zo was de eis van de gemeente Venlo. Architectenbureau 2.0 Architecten klopte aan bij Strotec, dat de prefab stropanelen van EcoCocon levert in Nederland, maar zelf vooral ook bouwprojecten ontwikkeld op basis hiervan. “Wij noemen ons conceptontwikkelaar in een nieuwe manier van bouwen”, zegt oprichter Eric Verheijen. “We willen bouwen op een manier die fijn is voor gebruiker, fijn is voor vakman tijdens de bouw en fijn voor onze aarde, in de zin dat het grondstoffen niet uitput.”
Verheijen is afkomstig uit de volkshuisvesting en vond in die hoedanigheid dat er nogal wat schortte aan de traditionele bouwmaterialen en manieren van bouwen. “Als je kijkt naar het aanbod van gebouwen: ze zijn niet fijn om te bouwen, want ongezond voor de vakman. Ook blijken ze niet altijd fijn om in te wonen of te werken en ook niet zo goed voor de aarde. Kijk naar alle klimaatissues, nu weer stikstof. Het zijn allemaal signalen – nee, alarmbellen – dat het anders moet in de bouw.”
Documentatie
De zoektocht naar een materiaal dat goed isoleert, goede akoestische eigenschappen heeft, dampopen is, voor de vakman fijn te verwerken is, circulair is en geen co2 uitstoot maar juist opslaat, kwam voor Verheijen uit bij stro.
Tekst gaat verder onder de foto’s
“Stro is een supermateriaal dat al deze kwaliteiten heeft. Het heeft maar één maar: je moet het prefabben. Er wordt al zo lang als we bouwen met stro gebouwd – in de VS al in de 19e eeuw – maar dat werken met die losse balen vind ik geen volwaardige manier. Vakken vullen en dan met de heggenschaar het een beetje strak maken – nee. Wil je fatsoenlijk documenteren wat betreft brandveiligheid, isolatiewaarde, certificering – dan moet het prefab.”
Strotect wilde aanvankelijk zelf een strobouwsysteem ontwikkelen, maar vond toen de panelen van EcoCocon in Litouwen, dat op zijn beurt partners zocht in Europa. “EcoCocon heeft het al helemaal uitontwikkeld: een heel gevelsysteem, detailboek, alle benodigde documenten. Opdrachtgevers zoals een gemeente staan positief tegenover strobouw, maar de ambtenaar die een vergunning moet afgeven, wil alles wel op papier zien. Dat kunnen we met dit systeem.”
Panelen
Volgens Verheijen is met het wandsysteem van EcoCocon ieder ontwerp mogelijk. Het bestaat uit standaard panelen (40 cm dik, 280 cm hoog, 80 cm breed) en opvul-elementen die op maat worden geproduceerd. Latei-elementen maken een overspanning tot 3 meter mogelijk. Verder zijn er stabiliteitselementen, kolommen en afgeschuinde elementen beschikbaar.
De elementen worden bevestigd door de stijlen om de 40 cm tegen elkaar te schroeven. Voor de aansluiting op een betonvloer worden twee regels op de vloer geschroefd met daartussen isolatie. “Voor de zekerheid adviseren wij daar wel een dpc-folie.”
Als de elementen geplaatst zijn, brengt de aannemer – “het liefst dezelfde dag”, aldus Verheijen – aan de buitenzijde een dampopen maar waterdichte folie aan. In eerste instantie is dit de bescherming tegen water, na afwerking van de wand is dit de luchtdichte laag, zo legt Verheijen uit. “Aan de binnenzijde breng je na plaatsen een bouwfolie aan. Deze kan er weer af wanneer de aannemer de wand afwerkt met bijvoorbeeld plaatmateriaal of leem.”
Belangrijke aandachtspunten zijn verder dat de afwerking aan de buitenzijde dampopen blijft (vocht moet naar buiten toe kunnen worden afgevoerd) en dat het werk tijdens de bouw goed wordt beschermd tegen regen. “Dat moet een beetje beter dan aannemers momenteel gewend zijn. Wordt het stro desondanks toch te nat, dan kun je het drogen, of eventueel vervangen.”
Begeleiding aannemer
Strotec begeleidt aannemers bij het werken met de panelen. “Wij geven 2 uur instructie. Daarna kan de aannemer het zelf. Ook helpen we mee met de detaillering. In het geval van de sporthal in Tegelen heeft aannemer Peters Bouw en Onderhoud de panelen gekocht; die verkoop is inclusief onze ondersteuning en kwaliteitscontrole. We controleren de details van de architect. Op het moment dat de panelen arriveren, controleren we die op de juistheid van de afmetingen en de vochtigheid.”
Projecten
Als projectontwikkelaar denkt Strotec – opgericht in 2012 – vanuit “fijne materialen die worden gecombineerd met zo min mogelijk, maar slimme installaties”, zegt Eric Verheijen. “Wat we zien in de bouw is vaak het omgekeerde: we beginnen met vervelende materialen – qua bouwfysische eigenschappen – en dan komt er een hele stoet aan installaties. Als je kijkt naar projecten de afgelopen 10 à 20 jaar, dan is de post installaties veel groter geworden. Volgens ons is dat niet nodig. Als je gaat rekenen, komen wij op ander uitkomsten.”
Strotec heeft tot dusver diverse kleine woningbouwprojecten gebouwd. De sporthal in Tegelen is momenteel in aanbouw. Een aantal projecten is in voorbereiding, met als voornaamste een woningbouwproject van 25 woningen in Kaatsheuvel, voor ontwikkelaar BPD. “Samen met deze sporthal is dat zeker een stap vooruit voor strobouw in Nederland.”
