Met de nieuwe internationale standaard voor PEFC Project Sourcing kunnen bouwprojecten als geheel worden gecertificeerd, ook als hout met verschillende keurmerken wordt toegepast. Het eerste Nederlandse project volgens deze standaard is inmiddels opgeleverd, namelijk Urban Woods in Delft. De certificering moet duurzame houtinkoop eenvoudiger maken. Maar voor verdere opschaling van houtbouw zijn ook lagere kosten, beheersbare verzekeringsrisico’s en meer opdrachten nodig. Dat bleek tijdens de jaarbijeenkomst van PEFC Nederland in Driebergen.
PEFC en FSC binnen één bouwproject
De nieuwe internationale standaard voor PEFC Project Sourcing geldt sinds de zomer van 2026. Minimaal 70 procent van het toegepaste hout moet PEFC-gecertificeerd zijn. Het overige hout mag uit andere boscertificeringssystemen komen, waaronder FSC.
Zo kunnen bijvoorbeeld een PEFC-gecertificeerde CLT-constructie en FSC-gecertificeerde houten kozijnen binnen hetzelfde gecertificeerde project worden toegepast. Het combineren van beide keurmerken was volgens PEFC Nederland al langer een wens vanuit de bouwsector.
BAM Wonen benut productiecapaciteit niet volledig
Dat de techniek voor grootschalige houtbouw beschikbaar is, blijkt bij BAM Wonen. De fabriek kan jaarlijks circa 1.000 houten woningen produceren, maar maakt er momenteel ongeveer 350.
Met het industriële woningconcept FLOW kan een grondgebonden woning in één dag worden gemonteerd. De totale bouwtijd daalt van circa negen naar drie maanden. Volgens BAM Wonen ligt de CO₂-uitstoot minimaal 50 procent lager dan bij een betonnen variant. Inmiddels wordt ongeveer 60 procent van de FLOW-woningen in hout gebouwd.
Toch blijft de productie achter. “We zien dat het nog moeilijk is om opdrachtgevers binnen te halen”, zegt Thoby Würdemann van BAM Wonen.
Vooral de hogere aanvangskosten vormen een obstakel. Kortere bouwtijden en de restwaarde van herbruikbare onderdelen verkleinen het kostenverschil. Volgens BAM Wonen kan een hoger productievolume de kostprijs verder verlagen.
Beleggers en woningcorporaties blijven terughoudend
In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) werken 30 gemeenten, twee provincies en 35 vastgoedpartners samen aan de ambitie om vanaf 2030 20 procent in hout te bouwen.
Volgens Bob van der Zande, programmaleider Houtbouw bij de MRA, gaat de discussie niet langer over de vraag óf houtbouw mogelijk is, maar hoe deze op grotere schaal kan worden toegepast.
De hogere investeringskosten blijven een drempel. Grote beleggers wijzen op de meerkosten. Woningcorporaties beginnen vaak met één project en wachten vervolgens enkele jaren voordat ze verder investeren. Volgens Van der Zande kunnen duidelijke beleidskeuzes van gemeenten en provincies die terughoudendheid verminderen.
Vochtschades vergroten verzekeringsrisico
Ook de verzekerbaarheid speelt een rol. Volgens Roy Aarts, Chief Underwriting Officer bij HDI Global Nederland, zijn veel bouw- en opstalverzekeringen nog afgestemd op traditionele bouwmethoden met beton en kalkzandsteen.
Bij eerdere houtbouwprojecten werden ontwerpen voor beton soms zonder voldoende aanpassingen in hout uitgevoerd. Dat leidde onder meer tot vochtschades.
Houtbouw is volgens Aarts goed verzekerbaar, maar kent een ander risicoprofiel. Schades komen niet vaker voor, maar kunnen groter uitvallen, vooral wanneer vochtproblemen laat worden ontdekt.
Hij pleit ervoor verzekeraars al bij het ontwerp te betrekken, te werken met ervaren partijen en vooraf na te denken over herstel, bijvoorbeeld door leidingen bereikbaar te houden.
Ook vraagt hij om eenduidige richtlijnen. Naast het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) bestaan nu verschillende handreikingen, waaronder Vertrouwd Hout, die op onderdelen van elkaar verschillen.
Duurzaam bosbeheer als voorwaarde
Meer houtbouw vergroot de vraag naar hout uit duurzaam beheerde bossen. Bosecoloog Jan den Ouden van Wageningen University & Research benadrukte tijdens de bijeenkomst het belang van gemengde, toekomstbestendige bossen die bestand zijn tegen hitte en droogte.
“Houtbouw loopt niet vast op de techniek, die is er al”, aldus Marten de Groot, National Secretary bij PEFC Nederland. “Wat nog ontbreekt, is dat alle schakels tegelijk in beweging komen: opdrachtgevers die durven te kiezen, bouwers en verzekeraars die risico’s samen beheersen, en heldere afspraken over regels en herkomst. Geen partij kan dat alleen. Daarom brengen wij de keten samen, van het bos tot de bouwplaats.”
