De energietransitie levert een stroom aan nieuwe producten op. Eén daarvan is de thuisbatterij die simpelweg via een stopcontact kan worden aangesloten. De reclame is aantrekkelijk: stekker erin, app installeren en direct besparen op de energierekening. Maar zoals vaker geldt in de techniek: eenvoud aan de buitenkant betekent niet automatisch eenvoud aan de binnenkant.
Elektrische installatie verdient meer aandacht
In gesprekken over de energietransitie valt mij op hoe vaak de aandacht uitgaat naar het apparaat zelf, terwijl de bestaande installatie waarop het wordt aangesloten nauwelijks onderwerp van gesprek is.
Een thuisbatterij is immers geen koffiezetapparaat. Het gaat om een apparaat dat gedurende langere tijd aanzienlijke vermogens kan laden en ontladen. Daarmee wordt de elektrische installatie in een woning anders belast dan waarvoor deze oorspronkelijk vaak is ontworpen.
Lessen uit de opkomst van balkoncentrales
De discussie doet denken aan de eerdere opkomst van de zogenoemde balkoncentrales: kleine zonnepanelen die via een stekker energie terugleveren aan de woninginstallatie. Ook daar ontstond de vraag of bestaande installaties wel geschikt zijn voor deze nieuwe manier van energie opwekken en terugleveren. Het antwoord bleek genuanceerder dan de reclamefolders deden vermoeden.
Het grootste risico zit namelijk niet eens in de batterij zelf, maar in de bestaande elektrische installatie. Veel woningen beschikken nog over oudere bedrading, stopcontacten of groepenkasten die nooit zijn ontworpen voor de combinatie van warmtepompen, laadpalen, zonnepanelen, inductiekookplaten én thuisbatterijen. Waar vroeger elektriciteit vooral één kant op stroomde, zien we tegenwoordig steeds vaker een installatie waarin energie wordt afgenomen, opgewekt, opgeslagen en teruggeleverd.
Een thuisbatterij die langdurig energie opneemt of teruglevert kan leiden tot extra warmteontwikkeling in contacten, wandcontactdozen en bekabeling. Slechte verbindingen, verouderde installaties of overbelasting vergroten het risico op storingen en in het uiterste geval brand.
Aparte eindgroep vaak verstandig
Daarom is het verstandig om vooraf te laten beoordelen of de installatie geschikt is. In veel gevallen verdient een aparte eindgroep in de groepenkast de voorkeur. Daarmee krijgt de batterij een eigen beveiliging en wordt voorkomen dat bestaande groepen zwaarder worden belast dan bedoeld. Afhankelijk van het vermogen van de batterij kunnen zelfs aanpassingen aan de hoofdverdeler of netaansluiting noodzakelijk zijn.
Niet voor niets worden deze ontwikkelingen nauwlettend gevolgd binnen de normontwikkeling. De NEN 1010 stelt eisen aan het veilig ontwerpen en aanleggen van laagspanningsinstallaties. Naarmate meer apparaten energie kunnen terugleveren aan de installatie, wordt een integrale beoordeling van belasting, beveiliging en selectiviteit steeds belangrijker.
De thuisbatterij kan zonder twijfel een waardevolle bijdrage leveren aan een slimmer energiesysteem. Maar wie denkt dat een stekkeroplossing automatisch een veilige oplossing is, doet er goed aan eerst naar de groepenkast te kijken. Want ook in de energietransitie blijft een oude waarheid overeind: veiligheid begint bij een goede installatie.
